<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" standalone="yes"?>
<usx version="3.0"><book code="LAM" style="id"></book>
  <para style="h">LAMENTACIONES</para>
  <para style="toc3">Lamentaciones</para>
  <para style="toc1">LAMENTACIONES DE JEREM&#205;AS</para>
  <para style="toc2">LAMENTACIONES</para>
  <para style="mt1">Lamentaciones</para>
  <para style="mt2">de Jerem&#237;as</para>
  <chapter number="1" style="c" sid="LAM 1"/>
  <para style="p"><verse number="1" style="v" sid="LAM 1:1"/>&#161;<char style="w" strong="H5971">Qu&#233;</char> sola <char style="w" strong="H1961">se</char> ha quedado la <char style="w" strong="H5892">ciudad</char> <char style="w" strong="H5971">que</char> <char style="w" strong="H1961">estaba</char> llena <char style="w" strong="H5971">de</char> <char style="w" strong="H1471">gente</char>!</para>
  <para style="q2"><char style="w" strong="H1961">Se</char> ha quedado <char style="w" strong="H1961">como</char> una viuda la <char style="w" strong="H5971">que</char> <char style="w" strong="H1961">era</char> <char style="w" strong="H7227">grande</char> entre las <char style="w" strong="H1471">naciones</char>.</para>
  <para style="q1">La <char style="w" strong="H5971">que</char> <char style="w" strong="H1961">fue</char> princesa entre las <char style="w" strong="H4082">provincias</char></para>
  <para style="q2">&#161;<char style="w" strong="H1961">se</char> ha convertido en una sierva!<verse eid="LAM 1:1"/></para>
  <para style="b"/>
  <para style="q1"><verse number="2" style="v" sid="LAM 1:2"/><char style="w" strong="H1058">Llora</char> <char style="w" strong="H1058">amargamente</char> <char style="w" strong="H5921">por</char> <char style="w" strong="H5921">las</char> <char style="w" strong="H3915">noches</char>; <char style="w" strong="H5921">las</char> <char style="w" strong="H1832">l&#225;grimas</char> corren <char style="w" strong="H5921">por</char> sus mejillas.</para>
  <para style="q2"><char style="w" strong="H5921">De</char> <char style="w" strong="H5921">entre</char> <char style="w" strong="H3605">todos</char> sus amantes, <char style="w" strong="H1961">no</char> <char style="w" strong="H1961">hay</char> <char style="w" strong="H3605">nadie</char> <char style="w" strong="H5921">que</char> <char style="w" strong="H5921">la</char> consuele.</para>
  <para style="q1"><char style="w" strong="H3605">Todos</char> sus <char style="w" strong="H7453">amigos</char> <char style="w" strong="H5921">la</char> traicionaron;</para>
  <para style="q2"><char style="w" strong="H1961">se</char> volvieron sus enemigos.<verse eid="LAM 1:2"/></para>
  <para style="b"/>
  <para style="q1"><verse number="3" style="v" sid="LAM 1:3"/><char style="w" strong="H3063">Jud&#225;</char> <char style="w" strong="H1931">se</char> <char style="w" strong="H1931">fue</char> al cautiverio por causa de <char style="w" strong="H1931">la</char> <char style="w" strong="H6040">aflicci&#243;n</char></para>
  <para style="q2">y por <char style="w" strong="H1931">la</char> dura esclavitud.</para>
  <para style="q1"><char style="w" strong="H1931">Ella</char> vive <char style="w" strong="H3808">entre</char> las <char style="w" strong="H1471">naciones</char>, pero <char style="w" strong="H3808">no</char> <char style="w" strong="H4672">halla</char> <char style="w" strong="H4494">descanso</char>.</para>
  <para style="q2"><char style="w" strong="H3605">Todos</char> <char style="w" strong="H1931">sus</char> <char style="w" strong="H7291">perseguidores</char> <char style="w" strong="H1931">la</char> <char style="w" strong="H5381">alcanzaron</char> en medio de <char style="w" strong="H1931">su</char> angustia.<verse eid="LAM 1:3"/></para>
  <para style="b"/>
  <para style="q1"><verse number="4" style="v" sid="LAM 1:4"/><char style="w" strong="H3605">Los</char> <char style="w" strong="H1870">caminos</char> de <char style="w" strong="H6726">Si&#243;n</char> est&#225;n de luto</para>
  <para style="q2">porque <char style="w" strong="H3605">nadie</char> viene <char style="w" strong="H3068">a</char> las fiestas solemnes.</para>
  <para style="q1"><char style="w" strong="H3605">Todas</char> <char style="w" strong="H1931">sus</char> <char style="w" strong="H8179">puertas</char> est&#225;n desoladas; <char style="w" strong="H1931">sus</char> <char style="w" strong="H3548">sacerdotes</char> suspiran.</para>
  <para style="q2"><char style="w" strong="H1931">Sus</char> <char style="w" strong="H1330">v&#237;rgenes</char> est&#225;n <char style="w" strong="H3013">afligidas</char> y <char style="w" strong="H1931">ella</char> <char style="w" strong="H1931">misma</char> <char style="w" strong="H1931">est&#225;</char> llena de <char style="w" strong="H4751">amargura</char>.<verse eid="LAM 1:4"/></para>
  <para style="b"/>
  <para style="q1"><verse number="5" style="v" sid="LAM 1:5"/>Sus <char style="w" strong="H6862">adversarios</char> <char style="w" strong="H1961">se</char> han vuelto sus amos <char style="w" strong="H3588">y</char> sus <char style="w" strong="H6862">enemigos</char> <char style="w" strong="H7951">prosperan</char>,</para>
  <para style="q2"><char style="w" strong="H3588">porque</char> Yahv&#233;<note style="f" caller="+"><char style="fr">1:5 </char><char style="ft">&#8220;Yahv&#233;&#8221; es el nombre propio de Dios, a veces traducido como &#8220;SE&#209;OR&#8221; (en may&#250;sculas) en otras traducciones.</char></note> <char style="w" strong="H5921">la</char> ha afligido <char style="w" strong="H5921">por</char> <char style="w" strong="H5921">la</char> <char style="w" strong="H7230">multitud</char> <char style="w" strong="H5921">de</char> sus <char style="w" strong="H6588">pecados</char>.</para>
  <para style="q2">Sus hijos peque&#241;os han ido <char style="w" strong="H5921">al</char> <char style="w" strong="H7628">cautiverio</char> <char style="w" strong="H6440">delante</char> <char style="w" strong="H5921">del</char> <char style="w" strong="H6862">enemigo</char>.<verse eid="LAM 1:5"/></para>
  <para style="b"/>
  <para style="q1"><verse number="6" style="v" sid="LAM 1:6"/><char style="w" strong="H3605">Toda</char> <char style="w" strong="H3605">la</char> <char style="w" strong="H1926">gloria</char> <char style="w" strong="H1961">se</char> <char style="w" strong="H3808">ha</char> alejado <char style="w" strong="H4480">de</char> <char style="w" strong="H3605">la</char> <char style="w" strong="H1323">hija</char> <char style="w" strong="H4480">de</char> Si&#243;n.</para>
  <para style="q2">Sus <char style="w" strong="H8269">pr&#237;ncipes</char> parecen ciervos <char style="w" strong="H4480">que</char> <char style="w" strong="H3808">no</char> encuentran <char style="w" strong="H4829">pasto</char>;</para>
  <para style="q2">huyen <char style="w" strong="H3808">sin</char> <char style="w" strong="H3581">fuerzas</char> <char style="w" strong="H6440">delante</char> <char style="w" strong="H4480">del</char> perseguidor.<verse eid="LAM 1:6"/></para>
  <para style="b"/>
  <para style="q1"><verse number="7" style="v" sid="LAM 1:7"/><char style="w" strong="H5921">En</char> <char style="w" strong="H5921">los</char> <char style="w" strong="H3117">d&#237;as</char> <char style="w" strong="H5921">de</char> su <char style="w" strong="H6040">aflicci&#243;n</char> <char style="w" strong="H5921">y</char> <char style="w" strong="H5921">de</char> sus miserias, Jerusal&#233;n recuerda</para>
  <para style="q2"><char style="w" strong="H3605">todas</char> <char style="w" strong="H5921">las</char> cosas valiosas <char style="w" strong="H5921">que</char> <char style="w" strong="H1961">tuvo</char> <char style="w" strong="H5921">en</char> <char style="w" strong="H5921">los</char> <char style="w" strong="H3117">tiempos</char> <char style="w" strong="H6924">antiguos</char>.</para>
  <para style="q1"><char style="w" strong="H3117">Cuando</char> su <char style="w" strong="H5971">pueblo</char> <char style="w" strong="H5307">cay&#243;</char> <char style="w" strong="H5921">en</char> <char style="w" strong="H3027">manos</char> <char style="w" strong="H5921">del</char> <char style="w" strong="H6862">enemigo</char> <char style="w" strong="H5921">y</char> <char style="w" strong="H3605">nadie</char> <char style="w" strong="H5921">la</char> <char style="w" strong="H5826">ayud&#243;</char>,</para>
  <para style="q2"><char style="w" strong="H5921">los</char> <char style="w" strong="H6862">adversarios</char> <char style="w" strong="H5921">la</char> <char style="w" strong="H7200">miraron</char> <char style="w" strong="H5921">y</char> <char style="w" strong="H1961">se</char> burlaron <char style="w" strong="H5921">de</char> su ca&#237;da.<verse eid="LAM 1:7"/></para>
  <para style="b"/>
  <para style="q1"><verse number="8" style="v" sid="LAM 1:8"/>Jerusal&#233;n ha <char style="w" strong="H2399">pecado</char> gravemente; <char style="w" strong="H5921">por</char> <char style="w" strong="H3651">eso</char> <char style="w" strong="H1961">se</char> ha <char style="w" strong="H7725">vuelto</char> impura.</para>
  <para style="q2"><char style="w" strong="H3605">Todos</char> <char style="w" strong="H5921">los</char> <char style="w" strong="H3588">que</char> <char style="w" strong="H1931">la</char> <char style="w" strong="H3513">honraban</char> ahora <char style="w" strong="H1931">la</char> desprecian <char style="w" strong="H3588">porque</char> <char style="w" strong="H7200">vieron</char> <char style="w" strong="H1931">su</char> <char style="w" strong="H6172">desnudez</char>;</para>
  <para style="q2"><char style="w" strong="H1931">ella</char> <char style="w" strong="H1931">misma</char> suspira <char style="w" strong="H1571">y</char> esconde <char style="w" strong="H1931">el</char> rostro.<verse eid="LAM 1:8"/></para>
  <para style="b"/>
  <para style="q1"><verse number="9" style="v" sid="LAM 1:9"/><char style="w" strong="H3588">Su</char> <char style="w" strong="H2932">inmundicia</char> <char style="w" strong="H3808">se</char> <char style="w" strong="H7200">ve</char> <char style="w" strong="H3588">en</char> sus faldas; <char style="w" strong="H3808">no</char> pens&#243; <char style="w" strong="H3588">en</char> <char style="w" strong="H3588">su</char> final.</para>
  <para style="q2"><char style="w" strong="H3588">Su</char> ca&#237;da <char style="w" strong="H3808">fue</char> asombrosa; <char style="w" strong="H3808">no</char> tiene quien <char style="w" strong="H3588">la</char> consuele.</para>
  <para style="q1">&#8220;<char style="w" strong="H7200">Mira</char>, Yahv&#233;, <char style="w" strong="H1431">mi</char> <char style="w" strong="H6040">aflicci&#243;n</char>,</para>
  <para style="q2"><char style="w" strong="H3588">porque</char> <char style="w" strong="H3588">el</char> enemigo <char style="w" strong="H3808">se</char> <char style="w" strong="H3808">ha</char> <char style="w" strong="H1431">engrandecido</char>&#8221;.<verse eid="LAM 1:9"/></para>
  <para style="b"/>
  <para style="q1"><verse number="10" style="v" sid="LAM 1:10"/><char style="w" strong="H5921">El</char> <char style="w" strong="H6862">enemigo</char> <char style="w" strong="H6566">extendi&#243;</char> <char style="w" strong="H3588">su</char> <char style="w" strong="H3027">mano</char> <char style="w" strong="H5921">sobre</char> <char style="w" strong="H3605">todos</char> sus tesoros;</para>
  <para style="q2"><char style="w" strong="H5921">ella</char> <char style="w" strong="H3808">ha</char> <char style="w" strong="H7200">visto</char> <char style="w" strong="H3068">a</char> <char style="w" strong="H5921">las</char> <char style="w" strong="H1471">naciones</char> entrar <char style="w" strong="H5921">en</char> <char style="w" strong="H3588">su</char> <char style="w" strong="H4720">santuario</char>,</para>
  <para style="q2"><char style="w" strong="H3068">a</char> pesar <char style="w" strong="H5921">de</char> <char style="w" strong="H3588">que</char> t&#250; <char style="w" strong="H6680">ordenaste</char> <char style="w" strong="H3588">que</char> <char style="w" strong="H3808">no</char> entraran <char style="w" strong="H5921">en</char> <char style="w" strong="H3588">su</char> asamblea.<verse eid="LAM 1:10"/></para>
  <para style="b"/>
  <para style="q1"><verse number="11" style="v" sid="LAM 1:11"/><char style="w" strong="H3605">Todo</char> <char style="w" strong="H3588">su</char> <char style="w" strong="H5971">pueblo</char> gime <char style="w" strong="H3588">y</char> <char style="w" strong="H1245">busca</char> <char style="w" strong="H3899">pan</char>;</para>
  <para style="q2"><char style="w" strong="H5414">dieron</char> sus tesoros <char style="w" strong="H3068">a</char> cambio <char style="w" strong="H3588">de</char> <char style="w" strong="H3899">comida</char> <char style="w" strong="H3588">para</char> salvar <char style="w" strong="H3605">la</char> <char style="w" strong="H5315">vida</char>.</para>
  <para style="q1">&#8220;<char style="w" strong="H7200">Mira</char>, Yahv&#233;, <char style="w" strong="H3588">y</char> date cuenta</para>
  <para style="q2"><char style="w" strong="H3588">de</char> <char style="w" strong="H3588">que</char> <char style="w" strong="H1961">soy</char> despreciada&#8221;.<verse eid="LAM 1:11"/></para>
  <para style="b"/>
  <para style="q1"><verse number="12" style="v" sid="LAM 1:12"/>&#8220;&#191;<char style="w" strong="H3808">No</char> les importa <char style="w" strong="H3808">nada</char> <char style="w" strong="H3068">a</char> <char style="w" strong="H3605">todos</char> ustedes <char style="w" strong="H3808">que</char> <char style="w" strong="H5674">pasan</char> <char style="w" strong="H1870">por</char> <char style="w" strong="H3605">el</char> <char style="w" strong="H1870">camino</char>?</para>
  <para style="q2"><char style="w" strong="H5027">Miren</char> y <char style="w" strong="H7200">vean</char> <char style="w" strong="H3808">si</char> <char style="w" strong="H3426">hay</char> <char style="w" strong="H4341">dolor</char> como <char style="w" strong="H3605">el</char> m&#237;o,</para>
  <para style="q2">este <char style="w" strong="H4341">dolor</char> <char style="w" strong="H3808">que</char> me <char style="w" strong="H3808">ha</char> sobrevenido,</para>
  <para style="q2">con <char style="w" strong="H3605">el</char> <char style="w" strong="H3808">que</char> Yahv&#233; me <char style="w" strong="H3808">ha</char> afligido en <char style="w" strong="H3605">el</char> <char style="w" strong="H3117">d&#237;a</char> de su ardiente <char style="w" strong="H2740">ira</char>.<verse eid="LAM 1:12"/></para>
  <para style="b"/>
  <para style="q1"><verse number="13" style="v" sid="LAM 1:13"/>&#8220;Desde <char style="w" strong="H3605">lo</char> <char style="w" strong="H4791">alto</char> <char style="w" strong="H7971">envi&#243;</char> fuego <char style="w" strong="H3068">a</char> <char style="w" strong="H5414">mis</char> <char style="w" strong="H6106">huesos</char> y este <char style="w" strong="H3605">los</char> domin&#243;.</para>
  <para style="q2"><char style="w" strong="H5414">Puso</char> una <char style="w" strong="H7568">red</char> <char style="w" strong="H3068">a</char> <char style="w" strong="H5414">mis</char> <char style="w" strong="H7272">pies</char> y me <char style="w" strong="H5414">hizo</char> retroceder.</para>
  <para style="q2">Me <char style="w" strong="H7971">dej&#243;</char> abandonada y desfallezco <char style="w" strong="H3605">todo</char> <char style="w" strong="H3605">el</char> <char style="w" strong="H3117">d&#237;a</char>.<verse eid="LAM 1:13"/></para>
  <para style="b"/>
  <para style="q1"><verse number="14" style="v" sid="LAM 1:14"/>&#8220;<char style="w" strong="H5414">Mis</char> <char style="w" strong="H6588">pecados</char> han sido atados <char style="w" strong="H5921">como</char> un <char style="w" strong="H5923">yugo</char> <char style="w" strong="H5921">por</char> su <char style="w" strong="H3027">mano</char>;</para>
  <para style="q2">han sido entrelazados <char style="w" strong="H5921">y</char> puestos <char style="w" strong="H5921">sobre</char> <char style="w" strong="H5921">mi</char> <char style="w" strong="H6677">cuello</char>. <char style="w" strong="H5921">&#201;l</char> <char style="w" strong="H5921">me</char> quit&#243; <char style="w" strong="H5921">las</char> <char style="w" strong="H3581">fuerzas</char>.</para>
  <para style="q1"><char style="w" strong="H5921">El</char> Se&#241;or<note style="f" caller="+"><char style="fr">1:14 </char><char style="ft">La palabra traducida &#8220;Se&#241;or&#8221; es &#8220;Adonai&#8221;.</char></note> <char style="w" strong="H5921">me</char> <char style="w" strong="H5414">entreg&#243;</char> <char style="w" strong="H5921">en</char> <char style="w" strong="H3027">manos</char></para>
  <para style="q2"><char style="w" strong="H5921">de</char> <char style="w" strong="H5921">las</char> <char style="w" strong="H3808">que</char> <char style="w" strong="H3808">no</char> <char style="w" strong="H3201">puedo</char> <char style="w" strong="H6965">levantarme</char>.<verse eid="LAM 1:14"/></para>
  <para style="b"/>
  <para style="q1"><verse number="15" style="v" sid="LAM 1:15"/>&#8220;<char style="w" strong="H5921">El</char> Se&#241;or ha rechazado <char style="w" strong="H3068">a</char> <char style="w" strong="H3605">todos</char> mis valientes <char style="w" strong="H5921">en</char> <char style="w" strong="H7130">medio</char> <char style="w" strong="H5921">de</char> <char style="w" strong="H5921">m&#237;</char>.</para>
  <para style="q2"><char style="w" strong="H7121">Convoc&#243;</char> <char style="w" strong="H3068">a</char> un ej&#233;rcito <char style="w" strong="H5921">contra</char> <char style="w" strong="H5921">m&#237;</char> <char style="w" strong="H5921">para</char> aplastar <char style="w" strong="H3068">a</char> mis j&#243;venes.</para>
  <para style="q2"><char style="w" strong="H5921">Como</char> <char style="w" strong="H5921">en</char> un lagar, <char style="w" strong="H5921">el</char> Se&#241;or pisote&#243; <char style="w" strong="H3068">a</char> <char style="w" strong="H5921">la</char> <char style="w" strong="H1330">virgen</char> <char style="w" strong="H1323">hija</char> <char style="w" strong="H5921">de</char> <char style="w" strong="H3063">Jud&#225;</char>.<verse eid="LAM 1:15"/></para>
  <para style="b"/>
  <para style="q1"><verse number="16" style="v" sid="LAM 1:16"/>&#8220;<char style="w" strong="H5921">Por</char> todo esto <char style="w" strong="H1058">lloro</char>; mis <char style="w" strong="H5869">ojos</char> <char style="w" strong="H1961">se</char> inundan <char style="w" strong="H4480">de</char> l&#225;grimas,</para>
  <para style="q2"><char style="w" strong="H3588">porque</char> <char style="w" strong="H1961">est&#225;</char> <char style="w" strong="H7368">lejos</char> <char style="w" strong="H4480">de</char> <char style="w" strong="H5921">m&#237;</char> <char style="w" strong="H5921">el</char> <char style="w" strong="H5162">consolador</char> <char style="w" strong="H3588">que</char> reanimar&#237;a <char style="w" strong="H5921">mi</char> <char style="w" strong="H5315">vida</char>.</para>
  <para style="q1">Mis <char style="w" strong="H1121">hijos</char> <char style="w" strong="H1961">est&#225;n</char> desolados</para>
  <para style="q2"><char style="w" strong="H3588">porque</char> <char style="w" strong="H5921">el</char> enemigo ha vencido&#8221;.<verse eid="LAM 1:16"/></para>
  <para style="b"/>
  <para style="q1"><verse number="17" style="v" sid="LAM 1:17"/><char style="w" strong="H6726">Si&#243;n</char> <char style="w" strong="H6566">extiende</char> sus <char style="w" strong="H3027">manos</char>, pero nadie la <char style="w" strong="H5162">consuela</char>.</para>
  <para style="q2">Yahv&#233; ha dado &#243;rdenes <char style="w" strong="H1961">contra</char> <char style="w" strong="H3290">Jacob</char>; sus vecinos <char style="w" strong="H1961">son</char> ahora sus <char style="w" strong="H6862">enemigos</char>.</para>
  <para style="q2">Jerusal&#233;n <char style="w" strong="H1961">es</char> <char style="w" strong="H1961">para</char> <char style="w" strong="H3027">ellos</char> <char style="w" strong="H1961">como</char> algo impuro.<verse eid="LAM 1:17"/></para>
  <para style="b"/>
  <para style="q1"><verse number="18" style="v" sid="LAM 1:18"/>&#8220;Yahv&#233; <char style="w" strong="H1931">es</char> <char style="w" strong="H6662">justo</char>, <char style="w" strong="H3588">porque</char> <char style="w" strong="H3588">yo</char> <char style="w" strong="H3588">me</char> rebel&#233; contra <char style="w" strong="H1931">su</char> <char style="w" strong="H6310">palabra</char>.</para>
  <para style="q1"><char style="w" strong="H8085">Escuchen</char>, <char style="w" strong="H3588">por</char> favor, <char style="w" strong="H5971">pueblos</char> <char style="w" strong="H3605">todos</char>, <char style="w" strong="H3588">y</char> <char style="w" strong="H7200">vean</char> <char style="w" strong="H4994">mi</char> <char style="w" strong="H4341">dolor</char>;</para>
  <para style="q2">mis <char style="w" strong="H1330">v&#237;rgenes</char> <char style="w" strong="H3588">y</char> mis j&#243;venes <char style="w" strong="H1931">se</char> <char style="w" strong="H1980">fueron</char> al <char style="w" strong="H7628">cautiverio</char>.<verse eid="LAM 1:18"/></para>
  <para style="b"/>
  <para style="q1"><verse number="19" style="v" sid="LAM 1:19"/>&#8220;<char style="w" strong="H7121">Llam&#233;</char> <char style="w" strong="H3068">a</char> mis amantes, <char style="w" strong="H3588">pero</char> <char style="w" strong="H3588">me</char> enga&#241;aron.</para>
  <para style="q1">Mis <char style="w" strong="H3548">sacerdotes</char> <char style="w" strong="H3588">y</char> mis <char style="w" strong="H2205">ancianos</char> murieron <char style="w" strong="H3588">en</char> <char style="w" strong="H3588">la</char> <char style="w" strong="H5892">ciudad</char></para>
  <para style="q2"><char style="w" strong="H3588">mientras</char> buscaban comida <char style="w" strong="H3588">para</char> mantenerse <char style="w" strong="H3588">con</char> <char style="w" strong="H5315">vida</char>.<verse eid="LAM 1:19"/></para>
  <para style="b"/>
  <para style="q1"><verse number="20" style="v" sid="LAM 1:20"/>&#8220;<char style="w" strong="H7200">Mira</char>, Yahv&#233;, <char style="w" strong="H3588">que</char> <char style="w" strong="H6862">estoy</char> angustiada; mi <char style="w" strong="H3820">coraz&#243;n</char> se conmueve.</para>
  <para style="q1">Mi alma est&#225; trastornada <char style="w" strong="H7130">dentro</char> <char style="w" strong="H3588">de</char> m&#237; <char style="w" strong="H3588">porque</char> fui muy rebelde.</para>
  <para style="q2"><char style="w" strong="H2351">Afuera</char>, <char style="w" strong="H3588">la</char> <char style="w" strong="H2719">espada</char> quita <char style="w" strong="H3588">la</char> vida; <char style="w" strong="H1004">adentro</char>, hay olor <char style="w" strong="H3068">a</char> <char style="w" strong="H4194">muerte</char>.<verse eid="LAM 1:20"/></para>
  <para style="b"/>
  <para style="q1"><verse number="21" style="v" sid="LAM 1:21"/>&#8220;Han <char style="w" strong="H8085">o&#237;do</char> <char style="w" strong="H3588">que</char> suspiro, <char style="w" strong="H3588">pero</char> <char style="w" strong="H6213">no</char> <char style="w" strong="H1961">hay</char> <char style="w" strong="H3605">quien</char> <char style="w" strong="H3588">me</char> consuele.</para>
  <para style="q1"><char style="w" strong="H3605">Todos</char> mis enemigos supieron <char style="w" strong="H3588">de</char> <char style="w" strong="H1961">mi</char> <char style="w" strong="H7451">mal</char> <char style="w" strong="H3588">y</char> <char style="w" strong="H1961">se</char> alegran <char style="w" strong="H3588">de</char> <char style="w" strong="H6213">lo</char> <char style="w" strong="H3588">que</char> <char style="w" strong="H6213">hiciste</char>.</para>
  <para style="q2">&#161;Trae ya <char style="w" strong="H3588">el</char> <char style="w" strong="H3117">d&#237;a</char> <char style="w" strong="H3588">que</char> anunciaste <char style="w" strong="H3588">para</char> <char style="w" strong="H3588">que</char> <char style="w" strong="H3605">ellos</char> <char style="w" strong="H1961">est&#233;n</char> <char style="w" strong="H3588">como</char> <char style="w" strong="H3588">yo</char>!<verse eid="LAM 1:21"/></para>
  <para style="b"/>
  <para style="q1"><verse number="22" style="v" sid="LAM 1:22"/>&#8220;<char style="w" strong="H3588">Que</char> llegue <char style="w" strong="H6440">ante</char> <char style="w" strong="H5921">ti</char> <char style="w" strong="H3605">toda</char> <char style="w" strong="H3588">su</char> <char style="w" strong="H7451">maldad</char>.</para>
  <para style="q2">Haz <char style="w" strong="H5921">con</char> <char style="w" strong="H5921">ellos</char> <char style="w" strong="H5921">lo</char> <char style="w" strong="H3605">mismo</char> <char style="w" strong="H3588">que</char> hiciste conmigo <char style="w" strong="H5921">por</char> <char style="w" strong="H3605">todos</char> mis <char style="w" strong="H6588">pecados</char>;</para>
  <para style="q1"><char style="w" strong="H3588">porque</char> <char style="w" strong="H3588">son</char> <char style="w" strong="H7227">muchos</char> mis gemidos <char style="w" strong="H3588">y</char> <char style="w" strong="H5921">mi</char> <char style="w" strong="H3820">coraz&#243;n</char> <char style="w" strong="H1742">desfallece</char>&#8221;.<verse eid="LAM 1:22"/></para>
  <chapter eid="LAM 1"/>
  <chapter number="2" style="c" sid="LAM 2"/>
  <para style="p"><verse number="1" style="v" sid="LAM 2:1"/>&#161;<char style="w" strong="H7272">C&#243;mo</char> <char style="w" strong="H3808">ha</char> oscurecido el Se&#241;or con una nube <char style="w" strong="H3068">a</char> la <char style="w" strong="H1323">hija</char> de <char style="w" strong="H6726">Si&#243;n</char> en su furor!</para>
  <para style="q2"><char style="w" strong="H7993">Derrib&#243;</char> del <char style="w" strong="H8064">cielo</char> <char style="w" strong="H3068">a</char> la tierra la hermosura de <char style="w" strong="H3478">Israel</char>,</para>
  <para style="q2">y <char style="w" strong="H3808">no</char> <char style="w" strong="H3808">se</char> acord&#243; del banquillo de sus <char style="w" strong="H7272">pies</char> en el <char style="w" strong="H3117">d&#237;a</char> de su ira.<verse eid="LAM 2:1"/></para>
  <para style="b"/>
  <para style="q1"><verse number="2" style="v" sid="LAM 2:2"/><char style="w" strong="H3605">El</char> Se&#241;or <char style="w" strong="H2040">destruy&#243;</char> <char style="w" strong="H3605">todas</char> las viviendas <char style="w" strong="H8269">de</char> <char style="w" strong="H3290">Jacob</char></para>
  <para style="q2"><char style="w" strong="H3808">sin</char> tener compasi&#243;n.</para>
  <para style="q1">Derrib&#243; en su furor las fortalezas <char style="w" strong="H8269">de</char> <char style="w" strong="H3605">la</char> <char style="w" strong="H1323">hija</char> <char style="w" strong="H8269">de</char> <char style="w" strong="H3063">Jud&#225;</char>;</para>
  <para style="q2">las <char style="w" strong="H5060">ech&#243;</char> por tierra.</para>
  <para style="q2">Humill&#243; al <char style="w" strong="H4467">reino</char> y <char style="w" strong="H3068">a</char> sus <char style="w" strong="H8269">pr&#237;ncipes</char>.<verse eid="LAM 2:2"/></para>
  <para style="b"/>
  <para style="q1"><verse number="3" style="v" sid="LAM 2:3"/>Destroz&#243; con <char style="w" strong="H3605">el</char> ardor <char style="w" strong="H6440">de</char> su ira <char style="w" strong="H3605">todo</char> <char style="w" strong="H3605">el</char> poder <char style="w" strong="H6440">de</char> <char style="w" strong="H3478">Israel</char>.</para>
  <para style="q2">Retir&#243; su mano <char style="w" strong="H3225">derecha</char> frente al enemigo.</para>
  <para style="q1">Incendi&#243; <char style="w" strong="H3068">a</char> <char style="w" strong="H3290">Jacob</char> como un fuego <char style="w" strong="H1197">ardiente</char></para>
  <para style="q2"><char style="w" strong="H3605">que</char> devora <char style="w" strong="H3605">todo</char> <char style="w" strong="H3068">a</char> su <char style="w" strong="H5439">alrededor</char>.<verse eid="LAM 2:3"/></para>
  <para style="b"/>
  <para style="q1"><verse number="4" style="v" sid="LAM 2:4"/>Tens&#243; su <char style="w" strong="H7198">arco</char> como un <char style="w" strong="H6862">enemigo</char>;</para>
  <para style="q2">prepar&#243; su mano <char style="w" strong="H3225">derecha</char> como un adversario.</para>
  <para style="q1"><char style="w" strong="H2026">Mat&#243;</char> <char style="w" strong="H3068">a</char> <char style="w" strong="H3605">todo</char> <char style="w" strong="H3605">lo</char> <char style="w" strong="H1869">que</char> era agradable <char style="w" strong="H3068">a</char> <char style="w" strong="H3605">la</char> vista;</para>
  <para style="q2">en <char style="w" strong="H3605">la</char> tienda <char style="w" strong="H5869">de</char> <char style="w" strong="H3605">la</char> <char style="w" strong="H1323">hija</char> <char style="w" strong="H5869">de</char> <char style="w" strong="H6726">Si&#243;n</char> <char style="w" strong="H8210">derram&#243;</char> su <char style="w" strong="H2534">enojo</char> como fuego.<verse eid="LAM 2:4"/></para>
  <para style="b"/>
  <para style="q1"><verse number="5" style="v" sid="LAM 2:5"/><char style="w" strong="H3605">El</char> Se&#241;or <char style="w" strong="H1961">se</char> port&#243; <char style="w" strong="H1961">como</char> un enemigo;</para>
  <para style="q2"><char style="w" strong="H1104">destruy&#243;</char> <char style="w" strong="H3068">a</char> <char style="w" strong="H3478">Israel</char>.</para>
  <para style="q1">Derrumb&#243; <char style="w" strong="H3605">todos</char> sus palacios</para>
  <para style="q2">y dej&#243; en ruinas sus fortalezas.</para>
  <para style="q2"><char style="w" strong="H7235">Multiplic&#243;</char> en <char style="w" strong="H3605">la</char> <char style="w" strong="H1323">hija</char> de <char style="w" strong="H3063">Jud&#225;</char> <char style="w" strong="H3605">el</char> luto y <char style="w" strong="H3605">el</char> lamento.<verse eid="LAM 2:5"/></para>
  <para style="b"/>
  <para style="q1"><verse number="6" style="v" sid="LAM 2:6"/>Arranc&#243; con violencia su santuario</para>
  <para style="q2">como si fuera un <char style="w" strong="H1588">huerto</char>.</para>
  <para style="q1"><char style="w" strong="H7843">Destruy&#243;</char> su lugar <char style="w" strong="H7911">de</char> reuni&#243;n.</para>
  <para style="q2">Yahv&#233; hizo que en <char style="w" strong="H6726">Si&#243;n</char> se olvidaran las fiestas y el <char style="w" strong="H7676">s&#225;bado</char>;</para>
  <para style="q2">en su ardiente ira rechaz&#243; <char style="w" strong="H4428">al</char> <char style="w" strong="H4428">rey</char> y <char style="w" strong="H4428">al</char> <char style="w" strong="H3548">sacerdote</char>.<verse eid="LAM 2:6"/></para>
  <para style="b"/>
  <para style="q1"><verse number="7" style="v" sid="LAM 2:7"/>El <char style="w" strong="H3068">Se&#241;or</char> <char style="w" strong="H2186">desech&#243;</char> su propio <char style="w" strong="H4196">altar</char>;</para>
  <para style="q2">rechaz&#243; su <char style="w" strong="H4720">santuario</char>.</para>
  <para style="q1"><char style="w" strong="H5414">Entreg&#243;</char> en <char style="w" strong="H3027">manos</char> <char style="w" strong="H4196">del</char> enemigo los <char style="w" strong="H2346">muros</char> <char style="w" strong="H5414">de</char> sus palacios;</para>
  <para style="q2"><char style="w" strong="H3027">ellos</char> lanzaron gritos en la <char style="w" strong="H1004">casa</char> <char style="w" strong="H5414">de</char> Yahv&#233;</para>
  <para style="q2">como en un <char style="w" strong="H3117">d&#237;a</char> <char style="w" strong="H5414">de</char> fiesta solemne.<verse eid="LAM 2:7"/></para>
  <para style="b"/>
  <para style="q1"><verse number="8" style="v" sid="LAM 2:8"/>Yahv&#233; <char style="w" strong="H3808">se</char> propuso <char style="w" strong="H7843">destruir</char> el <char style="w" strong="H2346">muro</char> de la <char style="w" strong="H1323">hija</char> de <char style="w" strong="H6726">Si&#243;n</char>.</para>
  <para style="q2">Tir&#243; la cuerda de medir</para>
  <para style="q2">y <char style="w" strong="H3808">no</char> detuvo su <char style="w" strong="H3027">mano</char> de la destrucci&#243;n.</para>
  <para style="q1">Hizo <char style="w" strong="H3808">que</char> la muralla y el <char style="w" strong="H2346">muro</char> <char style="w" strong="H3808">se</char> lamentaran;</para>
  <para style="q2">ambos quedaron desolados.<verse eid="LAM 2:8"/></para>
  <para style="b"/>
  <para style="q1"><verse number="9" style="v" sid="LAM 2:9"/>Sus <char style="w" strong="H8179">puertas</char> <char style="w" strong="H3808">se</char> hundieron en <char style="w" strong="H1571">la</char> tierra;</para>
  <para style="q2"><char style="w" strong="H5030">&#233;l</char> deshizo <char style="w" strong="H1571">y</char> rompi&#243; sus <char style="w" strong="H1280">cerrojos</char>.</para>
  <para style="q1">Su <char style="w" strong="H4428">rey</char> <char style="w" strong="H1571">y</char> sus <char style="w" strong="H8269">pr&#237;ncipes</char> andan <char style="w" strong="H3808">entre</char> las <char style="w" strong="H1471">naciones</char> donde <char style="w" strong="H3808">no</char> hay <char style="w" strong="H8451">ley</char>;</para>
  <para style="q2">sus <char style="w" strong="H5030">profetas</char> <char style="w" strong="H1571">ya</char> <char style="w" strong="H3808">no</char> tienen visiones <char style="w" strong="H8269">de</char> parte <char style="w" strong="H8269">de</char> Yahv&#233;.<verse eid="LAM 2:9"/></para>
  <para style="b"/>
  <para style="q1"><verse number="10" style="v" sid="LAM 2:10"/><char style="w" strong="H3427">Los</char> <char style="w" strong="H2205">ancianos</char> <char style="w" strong="H5921">de</char> <char style="w" strong="H5921">la</char> <char style="w" strong="H1323">hija</char> <char style="w" strong="H5921">de</char> <char style="w" strong="H6726">Si&#243;n</char> <char style="w" strong="H5921">se</char> sientan <char style="w" strong="H5921">en</char> <char style="w" strong="H5921">el</char> suelo</para>
  <para style="q2"><char style="w" strong="H5921">y</char> callan.</para>
  <para style="q1"><char style="w" strong="H5927">Echaron</char> <char style="w" strong="H6083">polvo</char> <char style="w" strong="H5921">sobre</char> sus <char style="w" strong="H7218">cabezas</char></para>
  <para style="q2"><char style="w" strong="H5921">y</char> <char style="w" strong="H5921">se</char> vistieron <char style="w" strong="H5921">de</char> luto.</para>
  <para style="q2"><char style="w" strong="H5921">Las</char> j&#243;venes <char style="w" strong="H5921">de</char> Jerusal&#233;n bajan <char style="w" strong="H5921">la</char> <char style="w" strong="H7218">cabeza</char> <char style="w" strong="H5921">hasta</char> <char style="w" strong="H5921">el</char> suelo.<verse eid="LAM 2:10"/></para>
  <para style="b"/>
  <para style="q1"><verse number="11" style="v" sid="LAM 2:11"/>Mis <char style="w" strong="H5869">ojos</char> <char style="w" strong="H5921">se</char> cansan <char style="w" strong="H5921">de</char> <char style="w" strong="H5921">tanto</char> llorar;</para>
  <para style="q2">siento un nudo <char style="w" strong="H5921">en</char> <char style="w" strong="H5921">el</char> est&#243;mago.</para>
  <para style="q1"><char style="w" strong="H5921">Mi</char> &#225;nimo <char style="w" strong="H5921">se</char> desmorona <char style="w" strong="H5921">por</char> tierra</para>
  <para style="q2"><char style="w" strong="H3068">a</char> causa <char style="w" strong="H5921">de</char> <char style="w" strong="H5921">la</char> destrucci&#243;n <char style="w" strong="H5921">de</char> <char style="w" strong="H5921">mi</char> <char style="w" strong="H5971">pueblo</char>,</para>
  <para style="q2"><char style="w" strong="H5921">porque</char> <char style="w" strong="H5921">los</char> <char style="w" strong="H5768">ni&#241;os</char> <char style="w" strong="H5921">y</char> <char style="w" strong="H5921">los</char> beb&#233;s <char style="w" strong="H5921">se</char> desmayan <char style="w" strong="H5921">en</char> <char style="w" strong="H5921">las</char> <char style="w" strong="H7339">calles</char> <char style="w" strong="H5921">de</char> <char style="w" strong="H5921">la</char> <char style="w" strong="H7151">ciudad</char>.<verse eid="LAM 2:11"/></para>
  <para style="b"/>
  <para style="q1"><verse number="12" style="v" sid="LAM 2:12"/>Les preguntan <char style="w" strong="H3068">a</char> sus madres:</para>
  <para style="q2">&#8220;&#191;D&#243;nde hay algo de <char style="w" strong="H5315">comer</char> y beber?&#8221;,</para>
  <para style="q2">mientras caen desmayados como <char style="w" strong="H2491">heridos</char> en las <char style="w" strong="H7339">calles</char> de la <char style="w" strong="H5892">ciudad</char>,</para>
  <para style="q2">mientras su <char style="w" strong="H5315">vida</char> se apaga en el <char style="w" strong="H2436">regazo</char> de sus madres.<verse eid="LAM 2:12"/></para>
  <para style="b"/>
  <para style="q1"><verse number="13" style="v" sid="LAM 2:13"/>&#191;<char style="w" strong="H3588">Qu&#233;</char> puedo decirte?</para>
  <para style="q2">&#191;<char style="w" strong="H3068">A</char> <char style="w" strong="H3588">qu&#233;</char> <char style="w" strong="H3588">te</char> comparar&#233;, <char style="w" strong="H1323">hija</char> <char style="w" strong="H3588">de</char> Jerusal&#233;n?</para>
  <para style="q1">&#191;<char style="w" strong="H3588">Con</char> <char style="w" strong="H3588">qu&#233;</char> puedo igualarte</para>
  <para style="q2"><char style="w" strong="H3588">para</char> poder consolarte, <char style="w" strong="H1330">virgen</char> <char style="w" strong="H1323">hija</char> <char style="w" strong="H3588">de</char> <char style="w" strong="H6726">Si&#243;n</char>?</para>
  <para style="q1">Tu herida <char style="w" strong="H3588">es</char> tan inmensa <char style="w" strong="H4100">como</char> <char style="w" strong="H3588">el</char> <char style="w" strong="H3220">mar</char>,</para>
  <para style="q2">&#191;<char style="w" strong="H4310">qui&#233;n</char> podr&#225; sanarte?<verse eid="LAM 2:13"/></para>
  <para style="b"/>
  <para style="q1"><verse number="14" style="v" sid="LAM 2:14"/><char style="w" strong="H5921">Los</char> <char style="w" strong="H5030">profetas</char> <char style="w" strong="H5921">de</char> ustedes <char style="w" strong="H5921">les</char> anunciaron visiones falsas <char style="w" strong="H5921">y</char> <char style="w" strong="H3808">sin</char> sentido;</para>
  <para style="q2"><char style="w" strong="H3808">no</char> pusieron <char style="w" strong="H5921">al</char> descubierto <char style="w" strong="H5921">el</char> <char style="w" strong="H5771">pecado</char> <char style="w" strong="H5921">de</char> ustedes</para>
  <para style="q2"><char style="w" strong="H5921">para</char> cambiar su destino,</para>
  <para style="q2"><char style="w" strong="H3808">sino</char> <char style="w" strong="H3808">que</char> <char style="w" strong="H5921">les</char> dieron mensajes falsos <char style="w" strong="H3808">que</char> <char style="w" strong="H5921">los</char> llevaron <char style="w" strong="H5921">al</char> destierro.<verse eid="LAM 2:14"/></para>
  <para style="b"/>
  <para style="q1"><verse number="15" style="v" sid="LAM 2:15"/><char style="w" strong="H3605">Todos</char> <char style="w" strong="H5921">los</char> <char style="w" strong="H5921">que</char> <char style="w" strong="H5674">pasan</char> <char style="w" strong="H5921">por</char> <char style="w" strong="H5921">el</char> <char style="w" strong="H1870">camino</char> <char style="w" strong="H5921">se</char> burlan <char style="w" strong="H5921">de</char> <char style="w" strong="H5921">ti</char>;</para>
  <para style="q2">silban <char style="w" strong="H5921">y</char> mueven <char style="w" strong="H5921">la</char> <char style="w" strong="H7218">cabeza</char> ante <char style="w" strong="H5921">la</char> <char style="w" strong="H1323">hija</char> <char style="w" strong="H5921">de</char> Jerusal&#233;n, diciendo:</para>
  <para style="q1">&#8220;&#191;<char style="w" strong="H2063">Es</char> <char style="w" strong="H2063">esta</char> <char style="w" strong="H5921">la</char> <char style="w" strong="H5892">ciudad</char> <char style="w" strong="H5921">que</char> llamaban &#8216;<char style="w" strong="H5921">La</char> perfecci&#243;n <char style="w" strong="H5921">de</char> <char style="w" strong="H5921">la</char> belleza&#8217;,</para>
  <para style="q2"><char style="w" strong="H5921">la</char> alegr&#237;a <char style="w" strong="H5921">de</char> <char style="w" strong="H3605">toda</char> <char style="w" strong="H5921">la</char> tierra?&#8221;.<verse eid="LAM 2:15"/></para>
  <para style="b"/>
  <para style="q1"><verse number="16" style="v" sid="LAM 2:16"/><char style="w" strong="H3605">Todos</char> tus enemigos <char style="w" strong="H6475">abrieron</char> <char style="w" strong="H5921">la</char> <char style="w" strong="H6310">boca</char> <char style="w" strong="H5921">contra</char> <char style="w" strong="H5921">ti</char>;</para>
  <para style="q2">silban <char style="w" strong="H5921">y</char> rechinan <char style="w" strong="H5921">los</char> <char style="w" strong="H8127">dientes</char>.</para>
  <para style="q2">Dicen: &#8220;&#161;<char style="w" strong="H5921">Nos</char> <char style="w" strong="H5921">la</char> hemos <char style="w" strong="H1104">tragado</char>!</para>
  <para style="q1"><char style="w" strong="H2088">Este</char> <char style="w" strong="H2088">es</char> <char style="w" strong="H5921">el</char> <char style="w" strong="H3117">d&#237;a</char> <char style="w" strong="H5921">que</char> <char style="w" strong="H5921">tanto</char> <char style="w" strong="H6960">esper&#225;bamos</char>;</para>
  <para style="q2">&#161;<char style="w" strong="H5921">por</char> fin <char style="w" strong="H2088">lo</char> hemos <char style="w" strong="H7200">visto</char>!&#8221;.<verse eid="LAM 2:16"/></para>
  <para style="b"/>
  <para style="q1"><verse number="17" style="v" sid="LAM 2:17"/>Yahv&#233; <char style="w" strong="H6213">hizo</char> <char style="w" strong="H3808">lo</char> <char style="w" strong="H3808">que</char> ya ten&#237;a planeado;</para>
  <para style="q2">cumpli&#243; <char style="w" strong="H5921">la</char> palabra <char style="w" strong="H3808">que</char> anunci&#243; <char style="w" strong="H6213">hace</char> mucho <char style="w" strong="H3117">tiempo</char>.</para>
  <para style="q1"><char style="w" strong="H2040">Destruy&#243;</char> todo</para>
  <para style="q2"><char style="w" strong="H3808">sin</char> tener compasi&#243;n.</para>
  <para style="q1">Dej&#243; <char style="w" strong="H3808">que</char> <char style="w" strong="H5921">el</char> <char style="w" strong="H6862">enemigo</char> <char style="w" strong="H5921">se</char> alegrara <char style="w" strong="H5921">de</char> <char style="w" strong="H6213">tu</char> mal</para>
  <para style="q2"><char style="w" strong="H5921">y</char> <char style="w" strong="H5921">les</char> dio poder <char style="w" strong="H3068">a</char> tus <char style="w" strong="H6862">adversarios</char>.<verse eid="LAM 2:17"/></para>
  <para style="b"/>
  <para style="q1"><verse number="18" style="v" sid="LAM 2:18"/>El <char style="w" strong="H3820">coraz&#243;n</char> <char style="w" strong="H5414">de</char> ellos <char style="w" strong="H6817">clamaba</char> al Se&#241;or.</para>
  <para style="q2">&#161;<char style="w" strong="H2346">Muro</char> <char style="w" strong="H5414">de</char> la <char style="w" strong="H1323">hija</char> <char style="w" strong="H5414">de</char> <char style="w" strong="H6726">Si&#243;n</char>,</para>
  <para style="q2">deja <char style="w" strong="H1323">que</char> tus <char style="w" strong="H1832">l&#225;grimas</char> corran como un r&#237;o <char style="w" strong="H3119">d&#237;a</char> y <char style="w" strong="H3915">noche</char>!</para>
  <para style="q1">No <char style="w" strong="H5414">descanses</char>;</para>
  <para style="q2">no dejes <char style="w" strong="H5414">de</char> llorar.<verse eid="LAM 2:18"/></para>
  <para style="b"/>
  <para style="q1"><verse number="19" style="v" sid="LAM 2:19"/><char style="w" strong="H6965">Lev&#225;ntate</char> <char style="w" strong="H5921">y</char> grita <char style="w" strong="H5921">por</char> <char style="w" strong="H5921">las</char> <char style="w" strong="H3915">noches</char>,</para>
  <para style="q2">cuando empiezan <char style="w" strong="H5921">las</char> vigilias.</para>
  <para style="q1">Desahoga tu <char style="w" strong="H3820">coraz&#243;n</char> <char style="w" strong="H5921">como</char> <char style="w" strong="H4325">agua</char> <char style="w" strong="H6440">ante</char> <char style="w" strong="H5921">la</char> <char style="w" strong="H6440">presencia</char> <char style="w" strong="H5921">del</char> Se&#241;or.</para>
  <para style="q2"><char style="w" strong="H5375">Levanta</char> tus <char style="w" strong="H3709">manos</char> <char style="w" strong="H5921">hacia</char> <char style="w" strong="H5921">&#233;l</char> <char style="w" strong="H5921">por</char> <char style="w" strong="H5921">la</char> <char style="w" strong="H5315">vida</char> <char style="w" strong="H5921">de</char> tus <char style="w" strong="H5768">ni&#241;os</char>,</para>
  <para style="q2"><char style="w" strong="H5921">que</char> <char style="w" strong="H5921">se</char> mueren <char style="w" strong="H5921">de</char> <char style="w" strong="H7458">hambre</char> <char style="w" strong="H5921">en</char> <char style="w" strong="H3605">todas</char> <char style="w" strong="H5921">las</char> esquinas <char style="w" strong="H5921">de</char> <char style="w" strong="H5921">la</char> ciudad.<verse eid="LAM 2:19"/></para>
  <para style="b"/>
  <para style="q1"><verse number="20" style="v" sid="LAM 2:20"/>&#8220;<char style="w" strong="H7200">Mira</char>, Yahv&#233;, <char style="w" strong="H3541">y</char> observa: &#191;<char style="w" strong="H3068">a</char> <char style="w" strong="H4310">qui&#233;n</char> <char style="w" strong="H2026">has</char> <char style="w" strong="H5953">tratado</char> de esta manera?</para>
  <para style="q2">&#191;Acaso las mujeres deben comerse <char style="w" strong="H3068">a</char> sus propios hijos,</para>
  <para style="q2"><char style="w" strong="H3068">a</char> los <char style="w" strong="H5768">ni&#241;os</char> <char style="w" strong="H4310">que</char> con tanto amor arrullaron?</para>
  <para style="q2">&#191;Acaso deben morir <char style="w" strong="H4310">el</char> <char style="w" strong="H3548">sacerdote</char> <char style="w" strong="H3541">y</char> <char style="w" strong="H4310">el</char> <char style="w" strong="H5030">profeta</char> en <char style="w" strong="H4310">el</char> <char style="w" strong="H4720">santuario</char> del <char style="w" strong="H3068">Se&#241;or</char>?<verse eid="LAM 2:20"/></para>
  <para style="b"/>
  <para style="q1"><verse number="21" style="v" sid="LAM 2:21"/>&#8220;J&#243;venes y <char style="w" strong="H2205">viejos</char> <char style="w" strong="H7901">yacen</char> tirados en las <char style="w" strong="H2351">calles</char>;</para>
  <para style="q2">mis <char style="w" strong="H1330">doncellas</char> y mis j&#243;venes <char style="w" strong="H5307">murieron</char> <char style="w" strong="H3068">a</char> filo de <char style="w" strong="H2719">espada</char>.</para>
  <para style="q1">Los <char style="w" strong="H2026">mataste</char> en <char style="w" strong="H5307">el</char> <char style="w" strong="H3117">d&#237;a</char> de tu ira;</para>
  <para style="q2">los masacraste <char style="w" strong="H3808">sin</char> piedad.<verse eid="LAM 2:21"/></para>
  <para style="b"/>
  <para style="q1"><verse number="22" style="v" sid="LAM 2:22"/>&#8220;Convocaste mis temores de <char style="w" strong="H5439">todas</char> <char style="w" strong="H5439">partes</char>, <char style="w" strong="H1961">como</char> <char style="w" strong="H3808">si</char> <char style="w" strong="H1961">fuera</char> un <char style="w" strong="H3117">d&#237;a</char> de fiesta.</para>
  <para style="q2"><char style="w" strong="H3808">Nadie</char> pudo escapar <char style="w" strong="H3808">ni</char> sobrevivir en el <char style="w" strong="H3117">d&#237;a</char> de la ira de Yahv&#233;.</para>
  <para style="q2"><char style="w" strong="H3068">A</char> <char style="w" strong="H1961">los</char> <char style="w" strong="H3808">que</char> yo <char style="w" strong="H2946">cri&#233;</char> y aliment&#233;, <char style="w" strong="H1961">mi</char> enemigo <char style="w" strong="H1961">los</char> aniquil&#243;&#8221;.<verse eid="LAM 2:22"/></para>
  <chapter eid="LAM 2"/>
  <chapter number="3" style="c" sid="LAM 3"/>
  <para style="q1"><verse number="1" style="v" sid="LAM 3:1"/>Yo soy el <char style="w" strong="H1397">hombre</char> que ha sufrido la <char style="w" strong="H6040">aflicci&#243;n</char></para>
  <para style="q2">bajo la <char style="w" strong="H7626">vara</char> de su enojo.<verse eid="LAM 3:1"/></para>
  <para style="q1"><verse number="2" style="v" sid="LAM 3:2"/>&#201;l me <char style="w" strong="H3212">gui&#243;</char> y me hizo caminar <char style="w" strong="H3212">en</char> la <char style="w" strong="H2822">oscuridad</char></para>
  <para style="q2">y <char style="w" strong="H3808">no</char> <char style="w" strong="H3212">en</char> la luz.<verse eid="LAM 3:2"/></para>
  <para style="q1"><verse number="3" style="v" sid="LAM 3:3"/>Ciertamente <char style="w" strong="H7725">volvi&#243;</char> su <char style="w" strong="H3027">mano</char> contra m&#237;</para>
  <para style="q2">una y otra vez, <char style="w" strong="H3605">todo</char> <char style="w" strong="H3605">el</char> <char style="w" strong="H3117">d&#237;a</char>.<verse eid="LAM 3:3"/></para>
  <para style="b"/>
  <para style="q1"><verse number="4" style="v" sid="LAM 3:4"/>Hizo que se envejecieran mi <char style="w" strong="H1320">carne</char> y mi <char style="w" strong="H5785">piel</char>;</para>
  <para style="q2">me <char style="w" strong="H7665">quebr&#243;</char> los <char style="w" strong="H6106">huesos</char>.<verse eid="LAM 3:4"/></para>
  <para style="q1"><verse number="5" style="v" sid="LAM 3:5"/>Construy&#243; un muro <char style="w" strong="H5921">contra</char> <char style="w" strong="H5921">m&#237;</char></para>
  <para style="q2"><char style="w" strong="H5921">y</char> <char style="w" strong="H5921">me</char> <char style="w" strong="H5362">rode&#243;</char> <char style="w" strong="H5921">de</char> amargura <char style="w" strong="H5921">y</char> <char style="w" strong="H5921">de</char> sufrimientos.<verse eid="LAM 3:5"/></para>
  <para style="q1"><verse number="6" style="v" sid="LAM 3:6"/>Me oblig&#243; <char style="w" strong="H3068">a</char> vivir en lugares oscuros,</para>
  <para style="q2">como <char style="w" strong="H3068">a</char> <char style="w" strong="H3427">los</char> que <char style="w" strong="H4191">murieron</char> hace mucho tiempo.<verse eid="LAM 3:6"/></para>
  <para style="b"/>
  <para style="q1"><verse number="7" style="v" sid="LAM 3:7"/>Me encerr&#243; para <char style="w" strong="H3808">que</char> <char style="w" strong="H3808">no</char> pudiera <char style="w" strong="H3318">salir</char>;</para>
  <para style="q2">puso sobre m&#237; cadenas muy pesadas.<verse eid="LAM 3:7"/></para>
  <para style="q1"><verse number="8" style="v" sid="LAM 3:8"/><char style="w" strong="H3588">Por</char> <char style="w" strong="H3588">m&#225;s</char> <char style="w" strong="H3588">que</char> <char style="w" strong="H2199">grito</char> <char style="w" strong="H1571">y</char> pido ayuda,</para>
  <para style="q2"><char style="w" strong="H3588">&#233;l</char> rechaza mi <char style="w" strong="H8605">oraci&#243;n</char>.<verse eid="LAM 3:8"/></para>
  <para style="q1"><verse number="9" style="v" sid="LAM 3:9"/>Cerr&#243; mis <char style="w" strong="H1870">caminos</char> con bloques de piedra;</para>
  <para style="q2"><char style="w" strong="H5753">torci&#243;</char> todos mis senderos.<verse eid="LAM 3:9"/></para>
  <para style="b"/>
  <para style="q1"><verse number="10" style="v" sid="LAM 3:10"/>Ha sido para m&#237; <char style="w" strong="H1931">como</char> un <char style="w" strong="H1677">oso</char> al acecho,</para>
  <para style="q2"><char style="w" strong="H1931">como</char> un le&#243;n escondido.<verse eid="LAM 3:10"/></para>
  <para style="q1"><verse number="11" style="v" sid="LAM 3:11"/>Me sac&#243; del <char style="w" strong="H1870">camino</char> y me despedaz&#243;;</para>
  <para style="q2">me dej&#243; totalmente abandonado.<verse eid="LAM 3:11"/></para>
  <para style="q1"><verse number="12" style="v" sid="LAM 3:12"/>Tens&#243; su <char style="w" strong="H7198">arco</char></para>
  <para style="q2">y me us&#243; como blanco para sus flechas.<verse eid="LAM 3:12"/></para>
  <para style="b"/>
  <para style="q1"><verse number="13" style="v" sid="LAM 3:13"/>Hizo <char style="w" strong="H1121">que</char> las flechas <char style="w" strong="H1121">de</char> su aljaba</para>
  <para style="q2">se me clavaran en lo m&#225;s profundo.<verse eid="LAM 3:13"/></para>
  <para style="q1"><verse number="14" style="v" sid="LAM 3:14"/><char style="w" strong="H1961">Soy</char> <char style="w" strong="H3605">el</char> hazmerre&#237;r <char style="w" strong="H5971">de</char> <char style="w" strong="H3605">todo</char> <char style="w" strong="H1961">mi</char> <char style="w" strong="H5971">pueblo</char>;</para>
  <para style="q2"><char style="w" strong="H3605">todo</char> <char style="w" strong="H3605">el</char> <char style="w" strong="H3117">d&#237;a</char> <char style="w" strong="H1961">se</char> burlan <char style="w" strong="H5971">de</char> <char style="w" strong="H1961">m&#237;</char> en sus canciones.<verse eid="LAM 3:14"/></para>
  <para style="q1"><verse number="15" style="v" sid="LAM 3:15"/>Me llen&#243; <char style="w" strong="H7646">de</char> amargura,</para>
  <para style="q2">me hizo beber ajenjo hasta saciarme.<verse eid="LAM 3:15"/></para>
  <para style="b"/>
  <para style="q1"><verse number="16" style="v" sid="LAM 3:16"/>Me hizo pedazos los <char style="w" strong="H8127">dientes</char> con piedras,</para>
  <para style="q2">me revolc&#243; en la ceniza.<verse eid="LAM 3:16"/></para>
  <para style="q1"><verse number="17" style="v" sid="LAM 3:17"/>Me quitaron la <char style="w" strong="H7965">paz</char>;</para>
  <para style="q2">ya no s&#233; lo que es la prosperidad.<verse eid="LAM 3:17"/></para>
  <para style="q1"><verse number="18" style="v" sid="LAM 3:18"/>Por eso dije: &#8220;Se acabaron mis fuerzas</para>
  <para style="q2">y mi esperanza en Yahv&#233;&#8221;.<verse eid="LAM 3:18"/></para>
  <para style="b"/>
  <para style="q1"><verse number="19" style="v" sid="LAM 3:19"/>Recuerdo mi <char style="w" strong="H6040">aflicci&#243;n</char> y mi vida errante,</para>
  <para style="q2">la amargura y el ajenjo.<verse eid="LAM 3:19"/></para>
  <para style="q1"><verse number="20" style="v" sid="LAM 3:20"/><char style="w" strong="H5921">Siempre</char> <char style="w" strong="H5921">los</char> <char style="w" strong="H5921">tengo</char> presentes,</para>
  <para style="q2"><char style="w" strong="H5921">y</char> <char style="w" strong="H5921">mi</char> <char style="w" strong="H5315">alma</char> <char style="w" strong="H5921">se</char> deprime <char style="w" strong="H5921">dentro</char> <char style="w" strong="H5921">de</char> <char style="w" strong="H5921">m&#237;</char>.<verse eid="LAM 3:20"/></para>
  <para style="q1"><verse number="21" style="v" sid="LAM 3:21"/>Pero algo <char style="w" strong="H5921">m&#225;s</char> <char style="w" strong="H5921">me</char> viene <char style="w" strong="H3068">a</char> <char style="w" strong="H5921">la</char> memoria,</para>
  <para style="q2"><char style="w" strong="H5921">y</char> <char style="w" strong="H3651">eso</char> <char style="w" strong="H5921">me</char> <char style="w" strong="H7725">da</char> esperanza:<verse eid="LAM 3:21"/></para>
  <para style="b"/>
  <para style="q1"><verse number="22" style="v" sid="LAM 3:22"/><char style="w" strong="H3588">Por</char> <char style="w" strong="H3588">el</char> gran amor <char style="w" strong="H3588">de</char> Yahv&#233; <char style="w" strong="H3808">no</char> somos <char style="w" strong="H8552">consumidos</char>,</para>
  <para style="q2"><char style="w" strong="H3588">porque</char> <char style="w" strong="H3588">su</char> bondad <char style="w" strong="H3808">no</char> tiene fin.<verse eid="LAM 3:22"/></para>
  <para style="q1"><verse number="23" style="v" sid="LAM 3:23"/>Cada <char style="w" strong="H1242">ma&#241;ana</char> se renuevan sus misericordias;</para>
  <para style="q2">&#161;<char style="w" strong="H7227">grande</char> es su fidelidad!<verse eid="LAM 3:23"/></para>
  <para style="q1"><verse number="24" style="v" sid="LAM 3:24"/><char style="w" strong="H5921">Por</char> <char style="w" strong="H3651">eso</char> digo: &#8220;Yahv&#233; es todo <char style="w" strong="H5921">lo</char> <char style="w" strong="H5921">que</char> <char style="w" strong="H5921">tengo</char>;</para>
  <para style="q2">&#161;<char style="w" strong="H5921">en</char> <char style="w" strong="H5921">&#233;l</char> <char style="w" strong="H3176">esperar&#233;</char>!&#8221;.<verse eid="LAM 3:24"/></para>
  <para style="b"/>
  <para style="q1"><verse number="25" style="v" sid="LAM 3:25"/>El <char style="w" strong="H3068">Se&#241;or</char> es <char style="w" strong="H2896">bueno</char> con los que en &#233;l conf&#237;an,</para>
  <para style="q2">con todos los que lo <char style="w" strong="H1875">buscan</char>.<verse eid="LAM 3:25"/></para>
  <para style="q1"><verse number="26" style="v" sid="LAM 3:26"/>Es <char style="w" strong="H2896">bueno</char> esperar en silencio</para>
  <para style="q2">que Yahv&#233; nos salve.<verse eid="LAM 3:26"/></para>
  <para style="q1"><verse number="27" style="v" sid="LAM 3:27"/><char style="w" strong="H3588">Es</char> <char style="w" strong="H2896">bueno</char> <char style="w" strong="H3588">que</char> <char style="w" strong="H3588">el</char> <char style="w" strong="H1397">hombre</char> aprenda</para>
  <para style="q2"><char style="w" strong="H3068">a</char> llevar <char style="w" strong="H3588">el</char> <char style="w" strong="H5923">yugo</char> desde <char style="w" strong="H3588">su</char> <char style="w" strong="H5271">juventud</char>.<verse eid="LAM 3:27"/></para>
  <para style="b"/>
  <para style="q1"><verse number="28" style="v" sid="LAM 3:28"/><char style="w" strong="H3588">Que</char> <char style="w" strong="H5921">se</char> siente solo <char style="w" strong="H3588">y</char> guarde silencio,</para>
  <para style="q2"><char style="w" strong="H3588">porque</char> <char style="w" strong="H3588">es</char> <char style="w" strong="H5921">el</char> Se&#241;or quien <char style="w" strong="H5921">se</char> <char style="w" strong="H5921">lo</char> impuso.<verse eid="LAM 3:28"/></para>
  <para style="q1"><verse number="29" style="v" sid="LAM 3:29"/><char style="w" strong="H6310">Que</char> hunda el rostro en el <char style="w" strong="H6083">polvo</char>;</para>
  <para style="q2">&#161;tal vez a&#250;n <char style="w" strong="H3426">haya</char> <char style="w" strong="H8615">esperanza</char>!<verse eid="LAM 3:29"/></para>
  <para style="q1"><verse number="30" style="v" sid="LAM 3:30"/>Que <char style="w" strong="H5414">d&#233;</char> <char style="w" strong="H7646">la</char> mejilla <char style="w" strong="H3068">a</char> quien lo golpea</para>
  <para style="q2">y aceche las humillaciones.<verse eid="LAM 3:30"/></para>
  <para style="b"/>
  <para style="q1"><verse number="31" style="v" sid="LAM 3:31"/><char style="w" strong="H3588">Porque</char> <char style="w" strong="H3588">el</char> Se&#241;or <char style="w" strong="H3808">no</char> nos rechaza <char style="w" strong="H3588">para</char> <char style="w" strong="H5769">siempre</char>.<verse eid="LAM 3:31"/></para>
  <para style="q2"><verse number="32" style="v" sid="LAM 3:32"/><char style="w" strong="H3588">Aunque</char> nos haga sufrir,</para>
  <para style="q2">tambi&#233;n nos tendr&#225; compasi&#243;n <char style="w" strong="H3588">por</char> <char style="w" strong="H3588">su</char> gran amor.<verse eid="LAM 3:32"/></para>
  <para style="q1"><verse number="33" style="v" sid="LAM 3:33"/><char style="w" strong="H3588">Porque</char> <char style="w" strong="H3588">&#233;l</char> <char style="w" strong="H3808">no</char> disfruta afligiendo</para>
  <para style="q2"><char style="w" strong="H3808">ni</char> entristeciendo <char style="w" strong="H3068">a</char> <char style="w" strong="H1121">los</char> seres humanos.<verse eid="LAM 3:33"/></para>
  <para style="b"/>
  <para style="q1"><verse number="34" style="v" sid="LAM 3:34"/><char style="w" strong="H3605">El</char> aplastar <char style="w" strong="H8478">bajo</char> <char style="w" strong="H3605">los</char> <char style="w" strong="H7272">pies</char> <char style="w" strong="H3068">a</char> <char style="w" strong="H3605">todos</char> <char style="w" strong="H3605">los</char> presos <char style="w" strong="H8478">de</char> <char style="w" strong="H3605">la</char> tierra,<verse eid="LAM 3:34"/></para>
  <para style="q2"><verse number="35" style="v" sid="LAM 3:35"/>el negar <char style="w" strong="H3068">a</char> alguien sus <char style="w" strong="H4941">derechos</char> en <char style="w" strong="H6440">presencia</char> del <char style="w" strong="H5945">Alt&#237;simo</char>,<verse eid="LAM 3:35"/></para>
  <para style="q2"><verse number="36" style="v" sid="LAM 3:36"/><char style="w" strong="H3068">o</char> el impedir <char style="w" strong="H3808">que</char> <char style="w" strong="H3808">se</char> haga justicia, <char style="w" strong="H3808">son</char> cosas <char style="w" strong="H3808">que</char> el Se&#241;or <char style="w" strong="H3808">no</char> aprueba.<verse eid="LAM 3:36"/></para>
  <para style="b"/>
  <para style="q1"><verse number="37" style="v" sid="LAM 3:37"/>&#191;<char style="w" strong="H4310">Qui&#233;n</char> puede dar una <char style="w" strong="H6680">orden</char> y <char style="w" strong="H4310">que</char> <char style="w" strong="H2088">esta</char> <char style="w" strong="H1961">se</char> cumpla</para>
  <para style="q2"><char style="w" strong="H3808">si</char> <char style="w" strong="H4310">el</char> Se&#241;or <char style="w" strong="H3808">no</char> <char style="w" strong="H3808">lo</char> <char style="w" strong="H3808">ha</char> dispuesto?<verse eid="LAM 3:37"/></para>
  <para style="q1"><verse number="38" style="v" sid="LAM 3:38"/>&#191;<char style="w" strong="H3808">No</char> es acaso el <char style="w" strong="H5945">Alt&#237;simo</char> quien decide</para>
  <para style="q2"><char style="w" strong="H3808">si</char> viene el <char style="w" strong="H2896">bien</char> <char style="w" strong="H3068">o</char> viene el <char style="w" strong="H7451">mal</char>?<verse eid="LAM 3:38"/></para>
  <para style="q1"><verse number="39" style="v" sid="LAM 3:39"/>&#191;<char style="w" strong="H5921">Por</char> <char style="w" strong="H4100">qu&#233;</char> habr&#237;a <char style="w" strong="H5921">de</char> quejarse <char style="w" strong="H5921">el</char> <char style="w" strong="H1397">hombre</char> <char style="w" strong="H4100">que</char> a&#250;n <char style="w" strong="H2416">vive</char>?</para>
  <para style="q2">&#161;<char style="w" strong="H4100">Que</char> mejor <char style="w" strong="H5921">se</char> queje <char style="w" strong="H5921">de</char> sus propios <char style="w" strong="H2399">pecados</char>!<verse eid="LAM 3:39"/></para>
  <para style="b"/>
  <para style="q1"><verse number="40" style="v" sid="LAM 3:40"/>Examinemos nuestra conducta <char style="w" strong="H5704">y</char> busquemos,</para>
  <para style="q2"><char style="w" strong="H5704">y</char> <char style="w" strong="H7725">volvamos</char> <char style="w" strong="H5704">de</char> nuevo <char style="w" strong="H3068">a</char> Yahv&#233;.<verse eid="LAM 3:40"/></para>
  <para style="q1"><verse number="41" style="v" sid="LAM 3:41"/>Elevemos nuestras <char style="w" strong="H3709">manos</char> y nuestro <char style="w" strong="H3824">coraz&#243;n</char> al Dios<note style="f" caller="+"><char style="fr">3:41 </char><char style="ft">La palabra hebrea traducida como &#8220;Dios&#8221; es &#8220;&#1488;&#1457;&#1500;&#1465;&#1492;&#1460;&#1425;&#1497;&#1501;&#8221; (Elohim).</char></note> que est&#225; en el <char style="w" strong="H8064">cielo</char>.<verse eid="LAM 3:41"/></para>
  <para style="q2"><verse number="42" style="v" sid="LAM 3:42"/>Dirij&#225;monos <char style="w" strong="H3068">a</char> &#233;l: &#8220;Hemos pecado y nos hemos rebelado,</para>
  <para style="q2">y t&#250; <char style="w" strong="H3808">no</char> nos has perdonado.<verse eid="LAM 3:42"/></para>
  <para style="b"/>
  <para style="q1"><verse number="43" style="v" sid="LAM 3:43"/>&#8220;Nos <char style="w" strong="H7291">perseguiste</char> con tu enojo y nos envolvi&#243; tu ira;</para>
  <para style="q2">nos <char style="w" strong="H2026">mataste</char> <char style="w" strong="H3808">sin</char> tener compasi&#243;n.<verse eid="LAM 3:43"/></para>
  <para style="q1"><verse number="44" style="v" sid="LAM 3:44"/>Te ocultaste tras una <char style="w" strong="H6051">nube</char></para>
  <para style="q2">para que nuestras oraciones no llegaran <char style="w" strong="H3068">a</char> ti.<verse eid="LAM 3:44"/></para>
  <para style="q1"><verse number="45" style="v" sid="LAM 3:45"/>Nos convertiste en basura y desecho</para>
  <para style="q2">en <char style="w" strong="H7130">medio</char> <char style="w" strong="H5971">de</char> las naciones.<verse eid="LAM 3:45"/></para>
  <para style="b"/>
  <para style="q1"><verse number="46" style="v" sid="LAM 3:46"/>&#8220;Nuestros enemigos <char style="w" strong="H6475">abrieron</char> <char style="w" strong="H5921">la</char> <char style="w" strong="H6310">boca</char> <char style="w" strong="H5921">para</char> burlarse <char style="w" strong="H5921">de</char> <char style="w" strong="H3605">nosotros</char>.<verse eid="LAM 3:46"/></para>
  <para style="q2"><verse number="47" style="v" sid="LAM 3:47"/>Hemos pasado por el <char style="w" strong="H6343">terror</char>, la trampa,</para>
  <para style="q2">la ruina y la destrucci&#243;n&#8221;.<verse eid="LAM 3:47"/></para>
  <para style="b"/>
  <para style="q1"><verse number="48" style="v" sid="LAM 3:48"/>Mis <char style="w" strong="H5869">ojos</char> derraman <char style="w" strong="H6388">r&#237;os</char> <char style="w" strong="H5921">de</char> l&#225;grimas</para>
  <para style="q2"><char style="w" strong="H5921">por</char> <char style="w" strong="H5921">la</char> destrucci&#243;n <char style="w" strong="H5921">de</char> <char style="w" strong="H5921">mi</char> <char style="w" strong="H5971">pueblo</char>.<verse eid="LAM 3:48"/></para>
  <para style="q1"><verse number="49" style="v" sid="LAM 3:49"/>Mis <char style="w" strong="H5869">ojos</char> lloran <char style="w" strong="H3808">sin</char> descanso;</para>
  <para style="q2"><char style="w" strong="H3808">no</char> hay alivio para mi llanto,<verse eid="LAM 3:49"/></para>
  <para style="q1"><verse number="50" style="v" sid="LAM 3:50"/><char style="w" strong="H5704">hasta</char> <char style="w" strong="H5704">que</char> Yahv&#233; <char style="w" strong="H7200">mire</char></para>
  <para style="q2"><char style="w" strong="H5704">y</char> nos <char style="w" strong="H7200">vea</char> <char style="w" strong="H5704">desde</char> el <char style="w" strong="H8064">cielo</char>.<verse eid="LAM 3:50"/></para>
  <para style="q1"><verse number="51" style="v" sid="LAM 3:51"/>Me duele <char style="w" strong="H3605">el</char> <char style="w" strong="H5315">alma</char> al ver</para>
  <para style="q2"><char style="w" strong="H3605">lo</char> <char style="w" strong="H1323">que</char> sufren las <char style="w" strong="H1323">mujeres</char> <char style="w" strong="H5869">de</char> <char style="w" strong="H5315">mi</char> <char style="w" strong="H5892">ciudad</char>.<verse eid="LAM 3:51"/></para>
  <para style="b"/>
  <para style="q1"><verse number="52" style="v" sid="LAM 3:52"/>Mis enemigos me <char style="w" strong="H6679">cazaron</char> como <char style="w" strong="H3068">a</char> un <char style="w" strong="H6833">p&#225;jaro</char>,</para>
  <para style="q2">sin que yo les hubiera hecho nada.<verse eid="LAM 3:52"/></para>
  <para style="q1"><verse number="53" style="v" sid="LAM 3:53"/>Me arrojaron <char style="w" strong="H2416">vivo</char> en un pozo</para>
  <para style="q2">y lo cerraron con una piedra.<verse eid="LAM 3:53"/></para>
  <para style="q1"><verse number="54" style="v" sid="LAM 3:54"/><char style="w" strong="H5921">El</char> <char style="w" strong="H4325">agua</char> <char style="w" strong="H5921">me</char> cubri&#243; <char style="w" strong="H5921">la</char> <char style="w" strong="H7218">cabeza</char>,</para>
  <para style="q2"><char style="w" strong="H5921">y</char> llegu&#233; <char style="w" strong="H3068">a</char> pensar: &#8220;&#161;Estoy perdido!&#8221;.<verse eid="LAM 3:54"/></para>
  <para style="b"/>
  <para style="q1"><verse number="55" style="v" sid="LAM 3:55"/>Pero desde lo <char style="w" strong="H8482">profundo</char> del pozo, Yahv&#233;,</para>
  <para style="q2"><char style="w" strong="H7121">invoqu&#233;</char> tu <char style="w" strong="H8034">nombre</char>.<verse eid="LAM 3:55"/></para>
  <para style="q1"><verse number="56" style="v" sid="LAM 3:56"/>T&#250; <char style="w" strong="H8085">o&#237;ste</char> mi <char style="w" strong="H6963">voz</char>;</para>
  <para style="q2">&#161;no cierres tus <char style="w" strong="H8085">o&#237;dos</char> <char style="w" strong="H3068">a</char> mi grito de auxilio!<verse eid="LAM 3:56"/></para>
  <para style="b"/>
  <para style="q1"><verse number="57" style="v" sid="LAM 3:57"/>El <char style="w" strong="H3117">d&#237;a</char> <char style="w" strong="H3117">que</char> te <char style="w" strong="H7121">llam&#233;</char>, viniste <char style="w" strong="H3068">a</char> m&#237;</para>
  <para style="q2">y me dijiste: &#8220;No tengas <char style="w" strong="H3372">miedo</char>&#8221;.<verse eid="LAM 3:57"/></para>
  <para style="b"/>
  <para style="q1"><verse number="58" style="v" sid="LAM 3:58"/>Se&#241;or, t&#250; defendiste <char style="w" strong="H5315">mi</char> <char style="w" strong="H7379">causa</char>;</para>
  <para style="q2">t&#250; rescataste <char style="w" strong="H5315">mi</char> <char style="w" strong="H5315">vida</char>.<verse eid="LAM 3:58"/></para>
  <para style="q1"><verse number="59" style="v" sid="LAM 3:59"/>Yahv&#233;, <char style="w" strong="H8199">t&#250;</char> has <char style="w" strong="H7200">visto</char> la injusticia que me han hecho;</para>
  <para style="q2">&#161;hazme <char style="w" strong="H4941">justicia</char>!<verse eid="LAM 3:59"/></para>
  <para style="q1"><verse number="60" style="v" sid="LAM 3:60"/>Has <char style="w" strong="H7200">visto</char> con <char style="w" strong="H3605">qu&#233;</char> sa&#241;a se vengaron</para>
  <para style="q2">y <char style="w" strong="H3605">todo</char> <char style="w" strong="H3605">lo</char> <char style="w" strong="H3605">que</char> tramaron contra m&#237;.<verse eid="LAM 3:60"/></para>
  <para style="b"/>
  <para style="q1"><verse number="61" style="v" sid="LAM 3:61"/>Yahv&#233;, t&#250; has <char style="w" strong="H8085">o&#237;do</char> sus insultos</para>
  <para style="q2"><char style="w" strong="H5921">y</char> <char style="w" strong="H3605">todos</char> sus planes <char style="w" strong="H5921">en</char> <char style="w" strong="H5921">mi</char> <char style="w" strong="H5921">contra</char>.<verse eid="LAM 3:61"/></para>
  <para style="q1"><verse number="62" style="v" sid="LAM 3:62"/><char style="w" strong="H3605">Los</char> <char style="w" strong="H5921">que</char> <char style="w" strong="H5921">me</char> atacan <char style="w" strong="H5921">no</char> dejan <char style="w" strong="H5921">de</char> hablar,</para>
  <para style="q2"><char style="w" strong="H3605">todo</char> <char style="w" strong="H5921">el</char> <char style="w" strong="H3117">d&#237;a</char> conspiran <char style="w" strong="H5921">contra</char> <char style="w" strong="H5921">m&#237;</char>.<verse eid="LAM 3:62"/></para>
  <para style="q1"><verse number="63" style="v" sid="LAM 3:63"/>&#161;M&#237;ralos! <char style="w" strong="H3068">Ya</char> sea que est&#233;n <char style="w" strong="H3427">sentados</char> <char style="w" strong="H3068">o</char> de pie,</para>
  <para style="q2">no dejan de burlarse de m&#237; en sus canciones.<verse eid="LAM 3:63"/></para>
  <para style="b"/>
  <para style="q1"><verse number="64" style="v" sid="LAM 3:64"/>Yahv&#233;, &#161;<char style="w" strong="H7725">dales</char> su merecido</para>
  <para style="q2">seg&#250;n lo <char style="w" strong="H3027">que</char> han <char style="w" strong="H4639">hecho</char>!<verse eid="LAM 3:64"/></para>
  <para style="q1"><verse number="65" style="v" sid="LAM 3:65"/>Ponles un velo en <char style="w" strong="H1992">el</char> <char style="w" strong="H3820">coraz&#243;n</char>;</para>
  <para style="q2">&#161;<char style="w" strong="H1992">que</char> tu maldici&#243;n caiga sobre <char style="w" strong="H1992">ellos</char>!<verse eid="LAM 3:65"/></para>
  <para style="q1"><verse number="66" style="v" sid="LAM 3:66"/><char style="w" strong="H7291">Pers&#237;guelos</char> con tu enojo, Yahv&#233;,</para>
  <para style="q2">y b&#243;rralos <char style="w" strong="H8478">de</char> <char style="w" strong="H8478">debajo</char> del <char style="w" strong="H8064">cielo</char>.<verse eid="LAM 3:66"/></para>
  <chapter eid="LAM 3"/>
  <chapter number="4" style="c" sid="LAM 4"/>
  <para style="q1"><verse number="1" style="v" sid="LAM 4:1"/>&#161;C&#243;mo se ha empa&#241;ado <char style="w" strong="H3605">el</char> <char style="w" strong="H2091">oro</char>!</para>
  <para style="q2">&#161;<char style="w" strong="H3605">El</char> <char style="w" strong="H2091">oro</char> m&#225;s puro ha perdido su brillo!</para>
  <para style="q1">Las piedras del <char style="w" strong="H6944">santuario</char> est&#225;n tiradas</para>
  <para style="q2">por <char style="w" strong="H3605">todas</char> las esquinas de las <char style="w" strong="H2351">calles</char>.<verse eid="LAM 4:1"/></para>
  <para style="b"/>
  <para style="q1"><verse number="2" style="v" sid="LAM 4:2"/><char style="w" strong="H1121">Los</char> valiosos <char style="w" strong="H1121">hijos</char> <char style="w" strong="H1121">de</char> <char style="w" strong="H6726">Si&#243;n</char>,</para>
  <para style="q2"><char style="w" strong="H1121">que</char> val&#237;an tanto como <char style="w" strong="H1121">el</char> <char style="w" strong="H6337">oro</char> <char style="w" strong="H6337">fino</char>,</para>
  <para style="q1">&#161;ahora son tratados como vasijas <char style="w" strong="H1121">de</char> barro,</para>
  <para style="q2">hechas <char style="w" strong="H3027">por</char> un simple alfarero!<verse eid="LAM 4:2"/></para>
  <para style="b"/>
  <para style="q1"><verse number="3" style="v" sid="LAM 4:3"/>Hasta <char style="w" strong="H3588">los</char> chacales <char style="w" strong="H2502">dan</char> <char style="w" strong="H3588">el</char> pecho</para>
  <para style="q2"><char style="w" strong="H3588">para</char> alimentar <char style="w" strong="H3068">a</char> sus cachorros;</para>
  <para style="q1"><char style="w" strong="H3588">pero</char> mi <char style="w" strong="H5971">pueblo</char> <char style="w" strong="H5971">se</char> ha vuelto cruel,</para>
  <para style="q2"><char style="w" strong="H3588">como</char> <char style="w" strong="H3588">los</char> avestruces del <char style="w" strong="H4057">desierto</char>.<verse eid="LAM 4:3"/></para>
  <para style="b"/>
  <para style="q1"><verse number="4" style="v" sid="LAM 4:4"/>La <char style="w" strong="H3956">lengua</char> del beb&#233; <char style="w" strong="H1992">se</char> le pega al paladar por la <char style="w" strong="H6772">sed</char>.</para>
  <para style="q2"><char style="w" strong="H1992">Los</char> <char style="w" strong="H5768">ni&#241;os</char> piden <char style="w" strong="H3899">pan</char>,</para>
  <para style="q2">pero no hay nadie <char style="w" strong="H1992">que</char> <char style="w" strong="H1992">se</char> <char style="w" strong="H1992">lo</char> reparta.<verse eid="LAM 4:4"/></para>
  <para style="b"/>
  <para style="q1"><verse number="5" style="v" sid="LAM 4:5"/><char style="w" strong="H5921">Los</char> <char style="w" strong="H5921">que</char> antes com&#237;an banquetes, ahora mueren <char style="w" strong="H5921">de</char> hambre <char style="w" strong="H5921">en</char> <char style="w" strong="H5921">las</char> <char style="w" strong="H2351">calles</char>.</para>
  <para style="q2"><char style="w" strong="H5921">Los</char> <char style="w" strong="H5921">que</char> crecieron <char style="w" strong="H5921">entre</char> lujos, ahora buscan comida <char style="w" strong="H5921">en</char> <char style="w" strong="H5921">los</char> basureros.<verse eid="LAM 4:5"/></para>
  <para style="b"/>
  <para style="q1"><verse number="6" style="v" sid="LAM 4:6"/>La <char style="w" strong="H5771">maldad</char> <char style="w" strong="H5971">de</char> <char style="w" strong="H1431">mi</char> <char style="w" strong="H5971">pueblo</char> <char style="w" strong="H3027">es</char> mayor <char style="w" strong="H3808">que</char> el <char style="w" strong="H2403">pecado</char> <char style="w" strong="H5971">de</char> <char style="w" strong="H5467">Sodoma</char>,</para>
  <para style="q2"><char style="w" strong="H3808">que</char> <char style="w" strong="H3808">fue</char> destruida en un instante</para>
  <para style="q2"><char style="w" strong="H3808">sin</char> <char style="w" strong="H3808">que</char> <char style="w" strong="H3808">nadie</char> le pusiera la <char style="w" strong="H3027">mano</char> encima.<verse eid="LAM 4:6"/></para>
  <para style="b"/>
  <para style="q1"><verse number="7" style="v" sid="LAM 4:7"/>Sus gobernantes eran m&#225;s limpios que la nieve,</para>
  <para style="q2">m&#225;s blancos que la <char style="w" strong="H2461">leche</char>;</para>
  <para style="q1">su piel era rosada como el coral,</para>
  <para style="q2">su apariencia era bella como el zafiro.<verse eid="LAM 4:7"/></para>
  <para style="b"/>
  <para style="q1"><verse number="8" style="v" sid="LAM 4:8"/>Pero ahora <char style="w" strong="H1961">se</char> ven <char style="w" strong="H5921">m&#225;s</char> negros <char style="w" strong="H3808">que</char> <char style="w" strong="H5921">el</char> carb&#243;n;</para>
  <para style="q2"><char style="w" strong="H3808">nadie</char> <char style="w" strong="H5921">los</char> <char style="w" strong="H5234">reconoce</char> <char style="w" strong="H5921">por</char> <char style="w" strong="H5921">las</char> <char style="w" strong="H2351">calles</char>.</para>
  <para style="q1">Su <char style="w" strong="H5785">piel</char> <char style="w" strong="H1961">se</char> <char style="w" strong="H5921">les</char> <char style="w" strong="H3808">ha</char> pegado <char style="w" strong="H3068">a</char> <char style="w" strong="H5921">los</char> <char style="w" strong="H6106">huesos</char>;</para>
  <para style="q2"><char style="w" strong="H1961">se</char> <char style="w" strong="H3808">ha</char> secado <char style="w" strong="H5921">y</char> parece <char style="w" strong="H6086">madera</char>.<verse eid="LAM 4:8"/></para>
  <para style="b"/>
  <para style="q1"><verse number="9" style="v" sid="LAM 4:9"/>M&#225;s <char style="w" strong="H2896">vale</char> morir <char style="w" strong="H3068">a</char> <char style="w" strong="H2719">espada</char> <char style="w" strong="H1961">que</char> morir de <char style="w" strong="H7458">hambre</char>;</para>
  <para style="q2">porque <char style="w" strong="H1992">los</char> <char style="w" strong="H1961">que</char> mueren de <char style="w" strong="H7458">hambre</char> <char style="w" strong="H1961">se</char> van consumiendo poco <char style="w" strong="H3068">a</char> poco</para>
  <para style="q2">por falta de <char style="w" strong="H1992">los</char> frutos del <char style="w" strong="H7704">campo</char>.<verse eid="LAM 4:9"/></para>
  <para style="b"/>
  <para style="q1"><verse number="10" style="v" sid="LAM 4:10"/>Las mismas <char style="w" strong="H1323">mujeres</char> <char style="w" strong="H5971">que</char> <char style="w" strong="H1961">eran</char> cari&#241;osas cocinaron <char style="w" strong="H3068">a</char> sus propios <char style="w" strong="H3206">hijos</char>;</para>
  <para style="q2"><char style="w" strong="H3027">ellos</char> <char style="w" strong="H1961">fueron</char> su <char style="w" strong="H1262">comida</char> <char style="w" strong="H1961">cuando</char> <char style="w" strong="H1961">mi</char> <char style="w" strong="H5971">pueblo</char> <char style="w" strong="H1961">fue</char> destruido.<verse eid="LAM 4:10"/></para>
  <para style="b"/>
  <para style="q1"><verse number="11" style="v" sid="LAM 4:11"/>Yahv&#233; dio rienda suelta <char style="w" strong="H3068">a</char> su <char style="w" strong="H2534">enojo</char>;</para>
  <para style="q2"><char style="w" strong="H8210">derram&#243;</char> su ardiente <char style="w" strong="H2534">ira</char>.</para>
  <para style="q1">Le prendi&#243; fuego <char style="w" strong="H3068">a</char> <char style="w" strong="H6726">Si&#243;n</char>,</para>
  <para style="q2">un fuego que <char style="w" strong="H3615">consumi&#243;</char> hasta sus cimientos.<verse eid="LAM 4:11"/></para>
  <para style="b"/>
  <para style="q1"><verse number="12" style="v" sid="LAM 4:12"/><char style="w" strong="H3808">Ni</char> <char style="w" strong="H3427">los</char> <char style="w" strong="H4428">reyes</char> <char style="w" strong="H3588">de</char> <char style="w" strong="H3605">la</char> tierra <char style="w" strong="H3808">ni</char> <char style="w" strong="H3808">nadie</char> <char style="w" strong="H3588">en</char> <char style="w" strong="H3588">el</char> <char style="w" strong="H8398">mundo</char></para>
  <para style="q2">creyeron <char style="w" strong="H3808">jam&#225;s</char></para>
  <para style="q2"><char style="w" strong="H3588">que</char> <char style="w" strong="H3588">el</char> <char style="w" strong="H6862">enemigo</char> <char style="w" strong="H3588">y</char> <char style="w" strong="H3588">el</char> opresor entrar&#237;an <char style="w" strong="H3588">por</char> las <char style="w" strong="H8179">puertas</char> <char style="w" strong="H3588">de</char> Jerusal&#233;n.<verse eid="LAM 4:12"/></para>
  <para style="b"/>
  <para style="q1"><verse number="13" style="v" sid="LAM 4:13"/>Pero sucedi&#243; por los <char style="w" strong="H2403">pecados</char> <char style="w" strong="H1818">de</char> sus <char style="w" strong="H5030">profetas</char></para>
  <para style="q2">y por las <char style="w" strong="H5771">maldades</char> <char style="w" strong="H1818">de</char> sus <char style="w" strong="H3548">sacerdotes</char>,</para>
  <para style="q2">que <char style="w" strong="H8210">derramaron</char> <char style="w" strong="H1818">sangre</char> <char style="w" strong="H1818">inocente</char> en <char style="w" strong="H7130">medio</char> <char style="w" strong="H1818">de</char> la ciudad.<verse eid="LAM 4:13"/></para>
  <para style="b"/>
  <para style="q1"><verse number="14" style="v" sid="LAM 4:14"/>Vagaban <char style="w" strong="H5060">como</char> <char style="w" strong="H5787">ciegos</char> por las <char style="w" strong="H2351">calles</char>,</para>
  <para style="q2">tan sucios <char style="w" strong="H1818">de</char> <char style="w" strong="H1818">sangre</char></para>
  <para style="q2"><char style="w" strong="H3808">que</char> <char style="w" strong="H3808">nadie</char> <char style="w" strong="H3808">se</char> atrev&#237;a <char style="w" strong="H3068">a</char> <char style="w" strong="H5060">tocar</char> su ropa.<verse eid="LAM 4:14"/></para>
  <para style="b"/>
  <para style="q1"><verse number="15" style="v" sid="LAM 4:15"/>&#8220;&#161;L&#225;rguense! &#161;Impuros!&#8221;, les gritaba <char style="w" strong="H1571">la</char> <char style="w" strong="H1471">gente</char>.</para>
  <para style="q2">&#8220;&#161;Fuera! &#161;Fuera! &#161;<char style="w" strong="H3808">No</char> nos <char style="w" strong="H5060">toquen</char>!&#8221;.</para>
  <para style="q1"><char style="w" strong="H3588">Cuando</char> hu&#237;an <char style="w" strong="H1571">y</char> vagaban, <char style="w" strong="H3588">en</char> otras <char style="w" strong="H1471">naciones</char> <char style="w" strong="H3808">se</char> dec&#237;a:</para>
  <para style="q2">&#8220;<char style="w" strong="H3068">Ya</char> <char style="w" strong="H3808">no</char> pueden quedarse <char style="w" strong="H3068">a</char> vivir aqu&#237;&#8221;.<verse eid="LAM 4:15"/></para>
  <para style="b"/>
  <para style="q1"><verse number="16" style="v" sid="LAM 4:16"/>El enojo <char style="w" strong="H6440">de</char> Yahv&#233; los dispers&#243;;</para>
  <para style="q2">&#233;l <char style="w" strong="H3254">ya</char> <char style="w" strong="H3808">no</char> <char style="w" strong="H3808">se</char> ocupa <char style="w" strong="H6440">de</char> ellos.</para>
  <para style="q1"><char style="w" strong="H3808">No</char> <char style="w" strong="H5375">respetaron</char> <char style="w" strong="H3068">a</char> los <char style="w" strong="H3548">sacerdotes</char></para>
  <para style="q2"><char style="w" strong="H3808">ni</char> tuvieron <char style="w" strong="H2603">compasi&#243;n</char> <char style="w" strong="H6440">de</char> los <char style="w" strong="H2205">ancianos</char>.<verse eid="LAM 4:16"/></para>
  <para style="b"/>
  <para style="q1"><verse number="17" style="v" sid="LAM 4:17"/>Nuestros <char style="w" strong="H5869">ojos</char> ya <char style="w" strong="H3808">no</char> dan <char style="w" strong="H1471">m&#225;s</char>,</para>
  <para style="q2">esperando en <char style="w" strong="H1892">vano</char> una <char style="w" strong="H3467">ayuda</char> <char style="w" strong="H3808">que</char> <char style="w" strong="H3808">no</char> llega.</para>
  <para style="q2">Desde nuestras torres vigilamos esperando <char style="w" strong="H3068">a</char> una <char style="w" strong="H1471">naci&#243;n</char> <char style="w" strong="H3808">que</char> <char style="w" strong="H3808">no</char> <char style="w" strong="H3808">pod&#237;a</char> salvarnos.<verse eid="LAM 4:17"/></para>
  <para style="b"/>
  <para style="q1"><verse number="18" style="v" sid="LAM 4:18"/>Vigilaban <char style="w" strong="H3117">cada</char> paso nuestro,</para>
  <para style="q2"><char style="w" strong="H3588">no</char> pod&#237;amos ni caminar <char style="w" strong="H3588">por</char> nuestras <char style="w" strong="H7339">calles</char>.</para>
  <para style="q1">Nuestro <char style="w" strong="H7093">fin</char> est&#225; <char style="w" strong="H7126">cerca</char>, se nos acab&#243; <char style="w" strong="H3588">el</char> <char style="w" strong="H3117">tiempo</char>;</para>
  <para style="q2">&#161;nuestro final ha llegado!<verse eid="LAM 4:18"/></para>
  <para style="b"/>
  <para style="q1"><verse number="19" style="v" sid="LAM 4:19"/>Nuestros <char style="w" strong="H7291">perseguidores</char> <char style="w" strong="H1961">eran</char> <char style="w" strong="H5921">m&#225;s</char> r&#225;pidos <char style="w" strong="H5921">que</char> <char style="w" strong="H5921">las</char> &#225;guilas <char style="w" strong="H5921">del</char> <char style="w" strong="H8064">cielo</char>;</para>
  <para style="q2"><char style="w" strong="H5921">nos</char> <char style="w" strong="H1814">persiguieron</char> <char style="w" strong="H5921">por</char> <char style="w" strong="H5921">los</char> <char style="w" strong="H2022">montes</char>,</para>
  <para style="q2"><char style="w" strong="H5921">nos</char> pusieron trampas <char style="w" strong="H5921">en</char> <char style="w" strong="H5921">el</char> <char style="w" strong="H4057">desierto</char>.<verse eid="LAM 4:19"/></para>
  <para style="b"/>
  <para style="q1"><verse number="20" style="v" sid="LAM 4:20"/>Nuestro aliento de <char style="w" strong="H2421">vida</char>, el <char style="w" strong="H4899">ungido</char> de Yahv&#233;,</para>
  <para style="q2">cay&#243; en las trampas de ellos;</para>
  <para style="q2">aquel de quien dec&#237;amos: &#8220;Bajo su <char style="w" strong="H6738">sombra</char> <char style="w" strong="H2421">viviremos</char> seguros entre las <char style="w" strong="H1471">naciones</char>&#8221;.<verse eid="LAM 4:20"/></para>
  <para style="b"/>
  <para style="q1"><verse number="21" style="v" sid="LAM 4:21"/>&#161;R&#237;ete <char style="w" strong="H1571">y</char> al&#233;grate, <char style="w" strong="H1323">hija</char> <char style="w" strong="H5921">de</char> Edom,</para>
  <para style="q2">t&#250; <char style="w" strong="H5921">que</char> vives <char style="w" strong="H5921">en</char> <char style="w" strong="H5921">la</char> tierra <char style="w" strong="H5921">de</char> <char style="w" strong="H5780">Uz</char>!</para>
  <para style="q1">Pero <char style="w" strong="H3068">a</char> <char style="w" strong="H5921">ti</char> <char style="w" strong="H1571">tambi&#233;n</char> <char style="w" strong="H5921">te</char> llegar&#225; <char style="w" strong="H3427">esta</char> copa;</para>
  <para style="q2"><char style="w" strong="H5921">te</char> emborrachar&#225;s <char style="w" strong="H1571">y</char> quedar&#225;s desnuda.<verse eid="LAM 4:21"/></para>
  <para style="b"/>
  <para style="q1"><verse number="22" style="v" sid="LAM 4:22"/><char style="w" strong="H1323">Hija</char> <char style="w" strong="H5921">de</char> <char style="w" strong="H6726">Si&#243;n</char>, tu castigo <char style="w" strong="H3254">ya</char> termin&#243;;</para>
  <para style="q2"><char style="w" strong="H5921">&#233;l</char> <char style="w" strong="H3808">no</char> permitir&#225; <char style="w" strong="H3808">que</char> <char style="w" strong="H5921">te</char> lleven <char style="w" strong="H5921">de</char> nuevo <char style="w" strong="H5921">al</char> cautiverio.</para>
  <para style="q1">Pero <char style="w" strong="H3068">a</char> <char style="w" strong="H5921">ti</char>, <char style="w" strong="H1323">hija</char> <char style="w" strong="H5921">de</char> Edom, <char style="w" strong="H5921">&#233;l</char> <char style="w" strong="H5921">te</char> castigar&#225; <char style="w" strong="H5921">por</char> tu <char style="w" strong="H5771">maldad</char>;</para>
  <para style="q2">&#161;<char style="w" strong="H5921">&#233;l</char> pondr&#225; <char style="w" strong="H5921">al</char> descubierto todos tus <char style="w" strong="H2403">pecados</char>!<verse eid="LAM 4:22"/></para>
  <chapter eid="LAM 4"/>
  <chapter number="5" style="c" sid="LAM 5"/>
  <para style="q1"><verse number="1" style="v" sid="LAM 5:1"/><char style="w" strong="H2142">Acu&#233;rdate</char>, Yahv&#233;, de <char style="w" strong="H4100">lo</char> <char style="w" strong="H4100">que</char> <char style="w" strong="H4100">nos</char> ha pasado;</para>
  <para style="q2">&#161;<char style="w" strong="H7200">mira</char> nuestra humillaci&#243;n!<verse eid="LAM 5:1"/></para>
  <para style="q1"><verse number="2" style="v" sid="LAM 5:2"/>Nuestra tierra ha pasado <char style="w" strong="H3068">a</char> manos de extra&#241;os,</para>
  <para style="q2">nuestras <char style="w" strong="H1004">casas</char> son ahora de extranjeros.<verse eid="LAM 5:2"/></para>
  <para style="q1"><verse number="3" style="v" sid="LAM 5:3"/>Nos hemos quedado <char style="w" strong="H3490">hu&#233;rfanos</char>, sin padre;</para>
  <para style="q2">nuestras madres <char style="w" strong="H1961">se</char> han quedado viudas.<verse eid="LAM 5:3"/></para>
  <para style="q1"><verse number="4" style="v" sid="LAM 5:4"/>Tenemos <char style="w" strong="H4325">que</char> pagar por el <char style="w" strong="H4325">agua</char> <char style="w" strong="H4325">que</char> <char style="w" strong="H8354">bebemos</char>;</para>
  <para style="q2">nos venden la <char style="w" strong="H6086">le&#241;a</char> muy cara.<verse eid="LAM 5:4"/></para>
  <para style="q1"><verse number="5" style="v" sid="LAM 5:5"/><char style="w" strong="H5921">Nos</char> <char style="w" strong="H7291">persiguen</char> <char style="w" strong="H5921">de</char> <char style="w" strong="H5921">cerca</char>;</para>
  <para style="q2">estamos agotados <char style="w" strong="H5921">y</char> <char style="w" strong="H3808">no</char> <char style="w" strong="H5921">nos</char> dejan descansar.<verse eid="LAM 5:5"/></para>
  <para style="q1"><verse number="6" style="v" sid="LAM 5:6"/>Estiramos <char style="w" strong="H7646">la</char> <char style="w" strong="H3027">mano</char> hacia Egipto y hacia Asiria</para>
  <para style="q2"><char style="w" strong="H5414">para</char> <char style="w" strong="H3027">poder</char> conseguir algo <char style="w" strong="H5414">de</char> comer.<verse eid="LAM 5:6"/></para>
  <para style="q1"><verse number="7" style="v" sid="LAM 5:7"/>Nuestros antepasados <char style="w" strong="H2398">pecaron</char> y ya murieron,</para>
  <para style="q2">pero <char style="w" strong="H3068">a</char> nosotros nos toca sufrir por sus <char style="w" strong="H5771">maldades</char>.<verse eid="LAM 5:7"/></para>
  <para style="q1"><verse number="8" style="v" sid="LAM 5:8"/>&#161;Hasta los esclavos nos <char style="w" strong="H4910">dominan</char>!</para>
  <para style="q2">No hay nadie <char style="w" strong="H3027">que</char> nos libre de su <char style="w" strong="H3027">poder</char>.<verse eid="LAM 5:8"/></para>
  <para style="q1"><verse number="9" style="v" sid="LAM 5:9"/>Arriesgamos la <char style="w" strong="H5315">vida</char> para conseguir el <char style="w" strong="H3899">pan</char>,</para>
  <para style="q2">enfrentando la <char style="w" strong="H2719">espada</char> en el <char style="w" strong="H4057">desierto</char>.<verse eid="LAM 5:9"/></para>
  <para style="q1"><verse number="10" style="v" sid="LAM 5:10"/>La <char style="w" strong="H5785">piel</char> se nos quema como un <char style="w" strong="H8574">horno</char></para>
  <para style="q2"><char style="w" strong="H6440">por</char> el calor febril del <char style="w" strong="H7458">hambre</char>.<verse eid="LAM 5:10"/></para>
  <para style="q1"><verse number="11" style="v" sid="LAM 5:11"/><char style="w" strong="H6031">Violaron</char> <char style="w" strong="H3068">a</char> las mujeres en <char style="w" strong="H6726">Si&#243;n</char>,</para>
  <para style="q2">y <char style="w" strong="H3068">a</char> las j&#243;venes en las <char style="w" strong="H5892">ciudades</char> de <char style="w" strong="H3063">Jud&#225;</char>.<verse eid="LAM 5:11"/></para>
  <para style="q1"><verse number="12" style="v" sid="LAM 5:12"/><char style="w" strong="H8518">Colgaron</char> <char style="w" strong="H3068">a</char> los <char style="w" strong="H8269">pr&#237;ncipes</char> <char style="w" strong="H6440">de</char> las <char style="w" strong="H3027">manos</char>;</para>
  <para style="q2"><char style="w" strong="H3808">no</char> tuvieron respeto <char style="w" strong="H6440">por</char> los <char style="w" strong="H2205">ancianos</char>.<verse eid="LAM 5:12"/></para>
  <para style="q1"><verse number="13" style="v" sid="LAM 5:13"/><char style="w" strong="H3068">A</char> los j&#243;venes los pusieron <char style="w" strong="H3068">a</char> moler trigo,</para>
  <para style="q2">y los <char style="w" strong="H5288">ni&#241;os</char> se ca&#237;an bajo las cargas de <char style="w" strong="H6086">le&#241;a</char>.<verse eid="LAM 5:13"/></para>
  <para style="q1"><verse number="14" style="v" sid="LAM 5:14"/>Los <char style="w" strong="H2205">ancianos</char> ya no se re&#250;nen <char style="w" strong="H3068">a</char> la <char style="w" strong="H8179">puerta</char> de la ciudad,</para>
  <para style="q2">y los j&#243;venes dejaron de cantar.<verse eid="LAM 5:14"/></para>
  <para style="q1"><verse number="15" style="v" sid="LAM 5:15"/>La alegr&#237;a se fue de nuestro <char style="w" strong="H3820">coraz&#243;n</char>;</para>
  <para style="q2">nuestro baile se cambi&#243; por luto.<verse eid="LAM 5:15"/></para>
  <para style="q1"><verse number="16" style="v" sid="LAM 5:16"/>Se nos <char style="w" strong="H5307">cay&#243;</char> <char style="w" strong="H3588">la</char> <char style="w" strong="H5850">corona</char> <char style="w" strong="H3588">de</char> <char style="w" strong="H3588">la</char> <char style="w" strong="H7218">cabeza</char>.</para>
  <para style="q2">&#161;Pobres <char style="w" strong="H3588">de</char> nosotros, <char style="w" strong="H3588">porque</char> <char style="w" strong="H2398">pecamos</char>!<verse eid="LAM 5:16"/></para>
  <para style="q1"><verse number="17" style="v" sid="LAM 5:17"/><char style="w" strong="H5921">Por</char> eso nuestro <char style="w" strong="H3820">coraz&#243;n</char> <char style="w" strong="H2088">est&#225;</char> enfermo,</para>
  <para style="q2"><char style="w" strong="H5921">por</char> eso <char style="w" strong="H1961">se</char> <char style="w" strong="H5921">nos</char> nubla <char style="w" strong="H5921">la</char> vista:<verse eid="LAM 5:17"/></para>
  <para style="q1"><verse number="18" style="v" sid="LAM 5:18"/><char style="w" strong="H5921">porque</char> <char style="w" strong="H5921">el</char> <char style="w" strong="H2022">monte</char> <char style="w" strong="H6726">Si&#243;n</char> <char style="w" strong="H5921">est&#225;</char> desierto,</para>
  <para style="q2"><char style="w" strong="H5921">y</char> <char style="w" strong="H5921">por</char> <char style="w" strong="H5921">&#233;l</char> <char style="w" strong="H1980">andan</char> <char style="w" strong="H5921">los</char> zorros.<verse eid="LAM 5:18"/></para>
  <para style="b"/>
  <para style="q1"><verse number="19" style="v" sid="LAM 5:19"/>Pero t&#250;, Yahv&#233;, reinas para <char style="w" strong="H5769">siempre</char>;</para>
  <para style="q2">tu <char style="w" strong="H3678">trono</char> <char style="w" strong="H3427">permanece</char> de <char style="w" strong="H1755">generaci&#243;n</char> en <char style="w" strong="H1755">generaci&#243;n</char>.<verse eid="LAM 5:19"/></para>
  <para style="q1"><verse number="20" style="v" sid="LAM 5:20"/>&#191;<char style="w" strong="H4100">Por</char> <char style="w" strong="H4100">qu&#233;</char> vas <char style="w" strong="H3068">a</char> olvidarnos para siempre?</para>
  <para style="q2">&#191;<char style="w" strong="H4100">Por</char> <char style="w" strong="H4100">qu&#233;</char> <char style="w" strong="H4100">nos</char> abandonas <char style="w" strong="H4100">por</char> tanto <char style="w" strong="H3117">tiempo</char>?<verse eid="LAM 5:20"/></para>
  <para style="q1"><verse number="21" style="v" sid="LAM 5:21"/>Rest&#225;uranos, Yahv&#233;, y <char style="w" strong="H7725">volveremos</char> <char style="w" strong="H3068">a</char> ti;</para>
  <para style="q2">&#161;haz <char style="w" strong="H3117">que</char> nuestra <char style="w" strong="H3117">vida</char> sea otra vez como <char style="w" strong="H6924">antes</char>!<verse eid="LAM 5:21"/></para>
  <para style="q1"><verse number="22" style="v" sid="LAM 5:22"/>&#191;<char style="w" strong="H3068">O</char> <char style="w" strong="H3588">es</char> <char style="w" strong="H3588">que</char> ya <char style="w" strong="H5921">nos</char> rechazaste <char style="w" strong="H5921">por</char> completo</para>
  <para style="q2"><char style="w" strong="H3588">y</char> est&#225;s <char style="w" strong="H3966">tan</char> <char style="w" strong="H7107">enojado</char> <char style="w" strong="H5921">con</char> <char style="w" strong="H5921">nosotros</char> <char style="w" strong="H3588">que</char> <char style="w" strong="H3588">no</char> tienes perd&#243;n?<verse eid="LAM 5:22"/></para>
  <para style="b"/>
  <chapter eid="LAM 5"/>
  </usx>

